* రాముడి పట్ల హనుమంతుడు సంపూర్ణమైన భక్తిని చాటుకున్నాడు. సముద్రాలను దాటి, పర్వతాలను కదిలించి, తన ప్రాణాలకు ముప్పు వాటిల్లినా కూడా వ్యక్తిగత కీర్తి కోసం కాకుండా ---ధర్మం కోసమే పనిచేశాడు. ఈ స్వభావం రాజకీయాల్లోనూ ప్రజల సంక్షే మం పట్ల అచంచల నిబద్ధతగా మారాలి.

రాజకీయాల్లో హనుమంతుడి వంటి ప్రజాప్రతినిధులు అభివృద్ధిని, మౌలిక వసతుల కల్పనను, పేదరిక నిర్మూలన పథకాలను.. ---ప్రచా రం కోసం కాకుండా వాటిని అమలు చేయడాన్ని పవిత్ర కర్తవ్యంగా భావించాల్సివస్తుంది. మంత్రి పదవుల కోసం పార్టీలు మారడం, ప్రజాప్రతినిధులను కొనుగోలు చేయడం వంటి రాజకీయ క్రీడలకు విరుద్ధంగా, ఇటువంటి నాయకులు చేసిన వాగ్దానానికి కట్టుబడి ఉంటారు.

* హనుమంతుడు తన విజయాలను దైవానుగ్రహానికే ఆపాదించాడు. దీనికి విరుద్ధంగా, నేటి రాజకీయాల్లో చాలా మంది నాయకులు వ్యక్తి పూజను పెంపొందించుకుంటున్నారు. --భవనాల కంటే ఎత్తున కటౌట్లు, దేవతలతో సమానంగా చూపించే నినాదాలు సాధారణమైపోయాయి. వినయం ఉంటే సహకార పాలనకు మార్గం సుగమమవుతుంది. 

* నిజమైన శక్తి ఆధిపత్యంలో కాదు, సేవలో ఉందని రామాయణం మనకు నేర్పింది. ప్రపంచంలో మూడవ అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థగా ఎదుగుతున్న ఈ దశలో భారతదేశానికి పెద్ద మాటలు చెప్పే నాయకులు అవసరం లేదు. --నిబద్ధతతో, నిస్వార్థంగా పనిచేస్తూ, ప్రతి చర్యతో దేశాన్ని బలపరిచే.. దేశానికి అవసరమైన ‘రాజకీయ హనుమంతులు’ కావాలి.

హైదరాబాద్, ఏప్రిల్ 4 (విజయక్రాంతి) : భారతదేశం వేగంగా పెరుగుతున్న పట్టణీకరణ, ఆర్థిక అసమానతలు, వాతావరణ మా ర్పుల ఒత్తిడి, భౌగోళిక--రాజకీయ ఉద్రిక్తతల వంటి క్లిష్ట సవాళ్లను ఎదుర్కొంటున్న ఈ తరుణంలో, నాయకత్వంలో ఒక సమూల మార్పు అవసరమనే అభిప్రాయం రాజకీయ విశ్లేషకుల నుంచి సాధారణ ప్రజల వరకు వ్యక్తమ వుతోంది. ప్రజలు ‘సూపర్ హీరో’అను కోరుకోవడం లేదు. రాజకీయాల్లోనూ హనుమంతుడి స్వభావాన్ని, గుణాలను ప్రతిబింబించే ప్రజా ప్రతినిధులను కోరుకుంటున్నారు.

అవినీతి ఆరోపణలు, వంశపారంపర్య రాజకీయాలు, తాత్కాలిక ప్రజాకర్షణ విధానాల వల్ల రాజకీయ వ్యవస్థపై ప్రజల నమ్మకం దెబ్బతింటున్న ఈ కాలంలో, హనుమంతుడి లక్షణాలైన నిబద్ధత, నిస్వార్థం ఇప్పుడు రాజకీయ నాయకులకు అవసరం. దేశ భవిష్యత్తును మార్చగల సమర్థవంతమైన, నైతిక నాయకత్వానికి ఈ లక్షణాలే పునాది. భారతదేశంలో హనుమాన్‌ను కేవలం అపారమైన శక్తి సంపన్నుడైన పురాణ పాత్రగా మాత్రమే కాకుండా, ఆదర్శ సేవాభావం, అచంచల విశ్వాసం, నైతికత స్పష్టతకు ప్రతీకగా ఆరాధిస్తారు.

రామాయణంలో హనుమాన్ జీవితం అహంకారం లేని నాయకత్వానికి గొప్ప ఉదాహరణగా నిలుస్తుంది. ప్రస్తుతం అనేకమంది రాజకీయ నాయకులు దేశ ప్రయోజనాల కంటే వారి వ్యక్తిగత ఆశయాలు లేదా పార్టీ ప్రయోజనాలను ముందుపెడుతున్న సందర్భంలో.. హనుమంతుడి గుణగణాలను అనుసరించడం అవసరం. తద్వారా స్వార్థం కంటే కర్తవ్యమే ముఖ్యమని భావించే నాయకులు తయారవుతారు.

అచంచల భక్తి, విధేయత..

రాముడి పట్ల హనుమంతుడు సంపూర్ణమైన భక్తిని చాటుకున్నాడు. సముద్రాలను దాటి, పర్వతాలను కదిలించి, తన ప్రాణాలకు ముప్పు వాటిల్లినా కూడా వ్యక్తిగత కీర్తి కోసం కాకుండా ---ధర్మం కోసమే పనిచేశాడు. ఈ స్వభావం రాజకీయాల్లోనూ ప్రజల సంక్షేమం పట్ల అచంచల నిబద్ధతగా మారాలి. రాజకీయాల్లో హనుమంతుడి వంటి ప్రజాప్రతిని ధులు అభివృద్ధిని, మౌలిక వసతుల కల్పనను, పేదరిక నిర్మూలన పథకాలను.. ---ప్రచారం కోసం కాకుండా వాటిని అమలు చేయడాన్ని పవిత్ర కర్తవ్యంగా భావించాల్సివస్తుంది.

మంత్రి పదవుల కోసం పార్టీలు మారడం, ప్రజాప్రతినిధులను కొనుగోలు చేయడం వంటి రాజకీయ క్రీడలకు విరుద్ధంగా, ఇటువంటి నాయకులు చేసిన వాగ్దానానికి కట్టుబడి ఉంటారు. ఎన్నికల లాభనష్టాల కంటే దేశ దీర్ఘకాల ప్రయోజనాలను ప్రాధాన్యతగా తీసుకుంటారు. రాముడి పట్ల హనుమంతుడు చూసిన విధేయత, నిబద్ధతను ఎంపీలు, ఎమ్మెల్యేలు ప్రజలు ఇచ్చిన తీర్పు పట్ల ప్రదర్శిస్తే భారత ప్రజాస్వామ్యానికి మరింత స్థిరత్వం, విశ్వాసం లభిస్తుంది. 

అపారమైన శక్తి, ధైర్యం..

హనుమంతుడు సంజీవని పర్వతాన్ని తీసుకువచ్చి లక్ష్మణుడి ప్రాణాలను కాపాడడం, ఒంటరిగా లంకను దహనం చేయడం ఆయన అసాధారణ ధైర్యానికి ఉదాహరణలు. ఈ శారీరక, మానసిక దృఢత్వం కఠినమైన సత్యాలను ఎదుర్కొనే ధైర్యాన్ని సూచిస్తుంది. నేటి భారతదేశం కూడా ఎన్నో పెద్ద సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. --వ్యవసాయ సంక్షోభం, యువతలో నిరుద్యోగం (కొన్ని రాష్ట్రాల్లో సుమారు 15 శాతం వరకు), సరిహద్దు భద్రత సమస్యలు వంటి అంశాలు తీవ్రంగా ఉన్నాయి.

ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ధైర్యవంతమైన నాయకులు ప్రజాదరణ తగ్గినా, అవసరమైన నిర్ణయాలు తీసుకోవాలి. ---న్యాయ వ్యవస్థలో సంస్కరణలు, రక్షణ కొనుగోళ్లలో పారదర్శకత, ధైర్యంగా పర్యావరణ విధానాలను అనుసరించడం.. ఎలాంటి ఎన్నికల భయం లేకుండా అమలు చేయాలి.

తాను అనుకున్న పనిచేయడంలో హనుమంతుడు ఎప్పుడూ సందేహించలేదు. అలాగే 140 కోట్ల ప్రజలకు సేవ చేస్తున్నామని చెప్పుకునే నాయకులు కూడా వెనుకడుగు వేయకూడదు. అప్పుడే ‘శక్తి’ అనేది కేవలం శారీరక బలం కాదు.. ---నైతిక ధైర్యం అని స్పష్టమవుతుంది. అంటే క్రోనీ కేపిటలిజం, విభజనాత్మక రాజకీయాలకు తావులేదు అని చెప్పగల ధైర్యం, స్ఫూర్తి కావాలి. 

అధికారంలోనూ వినయం..

అపారమైన శక్తి ఉన్నప్పటికీ హనుమంతుడు ఎప్పుడూ రాముడికి విధేయుడిగానే ఉండి, తన విజయాలను దైవానుగ్రహానికే ఆపాదించాడు. దీనికి విరుద్ధంగా, నేటి రాజకీయాల్లో చాలా మంది నాయకులు వ్యక్తి పూజను పెంపొందించుకుంటున్నారు-. --భవనాల కంటే ఎత్తున కటౌట్లు, దేవతలతో సమానంగా చూపించే నినాదాలు సాధారణమైపోయాయి. వినయం ఉంటే సహకార పాలనకు మార్గం సుగమమవుతుంది. కీలక చట్టాలపై ప్రతిపక్ష అభిప్రాయాలను వినడం, పరిపాలనలో లోపాలు జరిగినప్పుడు వాటిని బహిరంగంగా అంగీకరించడం--- వంటివి వినయంతోనే సాధ్యం.

అలాంటి నాయకుడు అధికారాన్ని కేంద్రీకరించకుండా, అధికార యంత్రాంగాన్ని, స్థానిక సంస్థలను బలపరుస్తాడు. నాయకులు సరళమైన జీవనశైలిని అనుసరిస్తున్నారని ప్రజలు గమనించినప్పుడు ఫెడరలిజం, గ్రామీణ స్థాయి ప్రజాస్వామ్యం మరింత బలపడటంతోపాటు ప్రజల్లో విశ్వాసాన్ని పెంచుతుంది. ---అదే విధంగా అడవిలో సాదాసీదాగా జీవించిన హనుమంతుడిలా- --పన్నులు చెల్లించడం, నియమాలు పాటించడం వంటి విషయాల్లో ప్రజలు మరింత బాధ్యతతో వ్యవహరిస్తారు.

క్రమశిక్షణ, నైతిక సమగ్రత..

హనుమంతుడి బ్రహ్మచర్యం, ఇంద్రియ నియంత్రణ ఆయన క్రమశిక్షణకు ప్రతీకలు. ఈ గుణాలను ఆచరణలో పెట్టే రాజకీయ నాయకులు పారదర్శకత, నిజాయితీని పాటిస్తూ--- కుటుంబ పక్షపాతం, లైంగిక వివక్షలు, ఆర్థిక అక్రమాలకు దూరంగా ఉంటారు. క్రమశిక్షణతో ఉన్న నాయకులు ఎప్పుడూ ప్రజలకు అందుబాటులో ఉంటారు. ఎన్నికల సమయంలో మాత్రమే కనిపించి, తర్వాత కనిపించకుండా పోవడం కాదు ---హనుమంతుడిలా ఎప్పుడూ సేవకు సిద్ధంగా ఉంటారు.

లంకను జయించడం అసాధ్యంగా కనిపించినా కూడా హనుమంతుడు ఎప్పుడూ నిరాశ చెందలేదు. 2047 నాటికి ‘వికసిత భారత్’ లక్ష్యాన్ని చేరుకోవాలంటే, ఇలాంటి పట్టుదల గల నాయకత్వం అవసరం. గ్లోబల్ సమస్యలు, ప్రకతి వైపరీత్యాలు వంటి సవాళ్లను ఎదుర్కొంటూ ముందుకుసాగాలి. నిజమైన --సవాళ్లను అవకాశాలుగా మార్చి ‘ఆత్మనిర్భర్ భారత్’ దిశగా దేశాన్ని నడిపిస్తారు. 

నిజమైన శక్తి ఆధిపత్యంలో కాదు, సేవలో ఉందని రామాయణం మనకు నేర్పింది. ప్రపంచంలో మూడవ అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థగా ఎదుగుతున్న ఈ దశలో భారతదేశానికి పెద్ద మాటలు చెప్పే నాయకులు అవసరం లేదు. --నిబద్ధతతో, నిస్వార్థంగా పనిచేస్తూ, ప్రతి చర్యతో దేశాన్ని బలపరిచే.. దేశానికి అవసరమైన ‘రాజకీయ హనుమంతులు’ కావాలి. 

నిస్వార్థం, సేవా గుణం..

హనుమంతుడు ఎప్పుడూ రాజ్యం లేదా సింహాసనం కోరుకోలేదు. విజయానంతరం కూడా ఆయన రాముడికి ఎప్పటిలా వినయంగా.. సేవకుడిగానే నిలిచాడు. ఈ గుణం నేటి రాజకీయాల్లో కొరవడినట్టు కనిపిస్తోంది. చాలామంది నాయకులు తమ ఆదాయానికి మించి సంపద కూడబెట్టడం సాధారణంగా మారింది. నిజమైన ‘రాజకీయ హనుమంతుడు’ పదవిని స్వార్థ ప్రయోజనాల కోసం కాదు..--- సేవ చేసేందుకు వచ్చిన అవకాశంగా చూస్తాడు.

-ప్రతి సంవత్సరం స్వచ్ఛందంగా తమ ఆస్తులను ప్రకటించే మంత్రులు, పదవీ విరమణ తర్వాత లాభదాయక పదవులను తిరస్కరించే నాయకులు, తమ వ్యక్తిగత ప్రయోజనాల కంటే ప్రజాసంక్షేమమే ప్రాధాన్యంగా చూసే పాలకులుగా నిలుస్తారు. ఇలాంటి నిస్వార్థ నాయకత్వం ఉంటే ఆయుష్మాన్ భారత్, పీఎం -కిసాన్ వంటి పథకాలు మరింత వేగంగా, పారదర్శకంగా అమలవుతాయి.

నిధులు ఎలాంటి లీకేజీ లేకుండా నిజమైన లబ్ధిదారులకు చేరతాయి. --నాయకులు తమ విజయాన్ని భారీ సభలతో కాకుండా చిట్టచివరి పౌరుడికి చేరాయా, లేదా అన్న ప్రమాణాలతో కొలిస్తే దేశం 8 శాతం కంటే ఎక్కువ ఆర్థిక వృద్ధి లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడం కూడా సులభమవుతుంది. 

మేధస్సు, వ్యూహాత్మక ఆలోచన..

హనుమంతుడు కేవలం బలవంతుడే కాదు-..- అతను అత్యుత్తమ వ్యూహకర్త కూడా. దూత వేషంలో లంకలో ప్రవేశించడం, సుగ్రీవ సేనతో మైత్రి కుదుర్చడం, చాకచక్యంగా సీతను గుర్తించడం- వంటివి అతని మేధస్సుకు నిదర్శనాలు. 2026 నాటి జ్ఞానాధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థలో, కత్రిమ మేధస్సుతో వస్తున్న మార్పులు, సెమీకండక్టర్ రంగంలో స్వయం సమృద్ధి, సాంకేతికతను అనుసరించడం వంటి క్లిష్ట అంశాలను ఎదుర్కొనేందుకు నాయకులకు ఇదే రకమైన మేధస్సు అవసరం.

హనుమంతుడి తరహా జ్ఞానం అంటే ఆధారాలతో కూడిన విధాన నిర్ణయాలు తీసుకోవడం---నిపుణులతో సంప్రదించడం, విద్య, పరిశోధనలో పెట్టుబడులు పెంచడం, తాత్కాలిక లాభాల కోసం ఇచ్చే సబ్సిడీలకు బదులుగా దీర్ఘకాల అభివృద్ధిపై దృష్టిపెట్టడం. అదే సమయంలో ఇది నైతిక మేధస్సును కూడా సూచిస్తుంది. ---ఫేక్ న్యూస్‌ను తిరస్కరించడం, సామాజిక విభజనలను రెచ్చగొట్టే రాజకీయాలకు దూరంగా ఉండడం, ఓటు బ్యాంక్ రాజకీయాల వల్ల సామాజికత దెబ్బతినకుండా కాపాడటం.