గుట్ట శోభ గుబాళించాలి!

ముఖ్యమంత్రి రేవంత్‌రెడ్డి ప్రతిష్ఠాత్మక అడుగు 

ఆలయాన్ని ఉన్నతంగా తీర్చిదిద్దేలా సంస్కరణలు అవసరం

కార్యాచరణకు పిలుపు

యాదాద్రి అభివృద్ధికి అత్యున్నత ప్రాధాన్యతనిస్తూ, ఆలయ పాలనా వ్యవస్థను సరికొత్త స్థాయికి తీసుకెళ్లిన ఘనత ముఖ్యమంత్రి రేవంత్‌రెడ్డికే దక్కుతుంది. కొత్తగా ఏర్పాటైన బోర్డు, దాని ఛైర్మన్, సభ్యులు, అర్చకులు, మరియు సిబ్బందికి ఇదొక దైవికమైన అవకాశం. కేవలం మాటలకే పరిమితం కాకుండా.. చేతల్లో చూపిస్తూ ఆలయ వైభవంతో పాటు నిజమైన భక్తిభావాన్ని పెంపొందించడంపైనే ఇప్పుడు అందరి దృష్టి సారించాల్సి ఉంది.

ముఖ్యమంత్రి రేవంత్‌రెడ్డి క్రియాశీలక నాయకత్వంలో, యాదాద్రి క్షేత్రం ప్రాచీన పవిత్రతను, ఆధునిక సమర్థతను కలబోసుకుని ముందుకు సాగడానికి సిద్ధమవుతోంది. భక్తిశ్రద్ధలతో, సంపూర్ణ పారదర్శకతతో ఈ ప్రణాళికలను అమలు చేస్తే.. ఈ కొండలపైన వెలసిన దివ్యధామం త్వరలోనే అంతర్జాతీయ ఆధ్యాత్మిక కేంద్రాల సరసన నిలుస్తుంది. ఇది తెలంగాణ పర్యాటక రంగానికి, ఉపాధికి, సాంస్కృతిక గర్వకారణానికి పెద్దపీట వేస్తూనే ఆలయానికి మూలమైన ఆధ్యాత్మిక ఆత్మను సజీవంగా ఉంచుతుంది.

ఈ సరికొత్త చొరవ రాష్ట్రంలోని ఆలయ పరిపాలనను మరింత వృత్తిపరంగా మార్చడానికి దోహదపడటమే కాకుండా, ఇతర ఆలయాలకు యాదాద్రిని ఒక ఆదర్శవంతమైన చిహ్నంగా నిలబెడుతుంది. కొత్త బోర్డు తీసుకోబోయే నిర్ణయాలు, చూపించబోయే ఫలితాల కోసం భక్తులు, విశ్లేషకులు ఎంతో ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్నారు.

హైదరాబాద్‌కు తూర్పున సుమారు 60 కిలోమీటర్ల దూరంలో, యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లాలోని ఒక సుందరమైన కొండపై వెలసిన శ్రీ లక్ష్మీనరసింహ స్వామి ఆలయం.. యాదగిరి గుట్ట. భక్తుల పట్ల దయ చూపిస్తూ, రక్షకుడిగా నిలుస్తున్న నరసింహస్వామి వారికి ఒక గొప్ప దివ్యక్షేత్రంగా విరాజిల్లుతోంది.

స్కంద పురాణ కథనం ప్రకారం.. ఋష్యశృంగ మహర్షి కుమారుడైన యాద మహర్షి (యాదవ మహర్షి) ఈ కొండపై ఉన్న ఒక గుహలో నరసింహస్వామి దర్శనం కోసం తీవ్రమైన తపస్సు చేశారు. ఆయన భక్తికి మెచ్చిన స్వామి వారు జ్వాలా నరసింహ, గండభేరుండ నరసింహ, యోగానంద నరసింహ, ఉగ్ర నరసింహ, లక్ష్మీనరసింహ అనే ఐదు రూపాలలో (పంచ నరసింహ క్షేత్రంగా) సాక్షాత్కరించి, ఆ కొండను తన నివాసంగా చేసుకున్నారు.

ఈ నేపథ్యంలోనే శతాబ్దాలుగా ఈ పుణ్యక్షేత్రం భక్తులను ఆకర్షిస్తోంది. కాకతీయులు, విజయనగర పాలకులతో ఈ క్షేత్రానికి చారిత్రక సంబంధాలు ఉన్నాయి. విజయనగర చక్రవర్తి శ్రీకృష్ణదేవరాయలు కూడా ఈ క్షేత్రాన్ని సందర్శించినట్లు చరిత్ర చెబుతోంది.

తెలంగాణ తిరుపతిగా..

ఒకప్పుడు చిన్న గుహాలయంగా ఉన్న ఈ క్షేత్రం.. గత ప్రభుత్వ హయాంలో, 2016 నుంచి సుమారు రూ. 1,200 నుంచి రూ.1,800 కోట్ల భారీ వ్యయంతో అద్భుతమైన పునర్నిర్మాణ రూపాన్ని సంతరించుకుంది. 2022 నాటికి ప్రధాన పనులు పూర్తయ్యాయి. సాంప్రదాయ ద్రావిడ, కాకతీయ శిల్పకళా రీతులను ప్రతిబింబిస్తూ, కృష్ణశిలలతో (నల్లరాతితో) పునర్నిర్మించిన ఈ ఆలయ ప్రాంగణం ఇప్పుడు 14 నుండి 17 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో గగనతలాన్ని తాకే గోపురాలు, విశాలమైన మండపాలు, అధునాతన వసతులతో శోభిల్లుతోంది. అందుకే దీనిని ‘తెలంగాణ తిరుపతి‘గా భక్తులు అభివర్ణిస్తున్నారు.

ఆధ్యాత్మికత, ఆదాయంలో సరికొత్త రికార్డులు

ప్రస్తుతం.. ఈ ఆలయం తెలంగాణలోనే అత్యంత ఆదా యం ఉన్న ఆధ్యాత్మిక సంస్థగా అవతరించింది. 2025--26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఈ క్షేత్రానికి ఏకంగా రూ. 243 కోట్ల రికార్డు స్థాయి ఆదాయం సమకూరింది. రాష్ట్రంలో రూ. 200 కోట్ల మార్కును దాటిన ఏకైక దేవాలయం ఇదే కావడం విశేషం. అంతకుముందు 2023--24లో రూ. 224 కోట్లు, 2024--25లో రూ. 212 కోట్లు రాగా.. 2014 నాటి రూ. 61 కోట్లు, 2022--23 నాటి రూ. 169 కోట్లతో పోలిస్తే ఇది అత్యంత వేగవంతమైన వృద్ధిని సూచిస్తోంది.

ప్రస్తుతం ఇక్కడికి రోజువారీగా సగటున 50,000 మంది భక్తులు వస్తుండగా, వారాంతాల్లో (శని, ఆదివారాల్లో) ఈ సంఖ్య ౬0,000 నుంచి ౭0,000కు పెరుగుతోంది. స్వాతి నక్షత్రం వంటి విశేష పర్వదినాల్లో దాదాపు లక్షకు పైగా భక్తులు స్వామివారిని దర్శించుకుంటున్నారు. మెరుగైన వసతులు, మహిళలకు ఉచిత బస్సు సౌకర్యం, రవాణా సదుపాయాలు పెరగడం వల్ల.. వార్షిక భక్తుల సంఖ్య 2014 నాటి 8.6 మిలియన్ల నుంచి ప్రస్తుతం 10 మిలియన్లకు (కోటికి) పైగా చేరింది.

ఆన్‌లైన్ ద్వారా ఈ--దర్శనం, సేవా టికెట్ల బుకింగ్, వసతి గదులు, ప్రసాద కౌంటర్లు, పార్కింగ్, కొత్త బస్టాండ్ వంటి మౌలిక సదుపాయాలు అందుబాటులోకి వచ్చినప్పటికీ.. కొన్ని ప్రత్యేక రోజుల్లో భక్తులు సుదీర్ఘ క్యూలైన్లలో వేచి ఉండాల్సి వస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో అక్కడి వ్యవస్థలను మరింత ఆధునీకరించాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.

ప్రధాన సవాళ్లు.. చేపట్టాల్సిన సంస్కరణలు

ఆలయాన్ని ఉన్నతంగా తీర్చిదిద్దడంలోనూ.. ప్రపంచస్థాయి ఖ్యాతిని గడించడంలోనూ.. ఇప్పుడు అసలైన బాధ్యత ముఖ్యమంత్రి, బోర్డు సభ్యులు, ఆలయ యంత్రాంగంపై ఉంది. రానున్న రోజుల్లో ప్రాధాన్యత ఇవ్వాల్సిన పలు కీలకమైన అంశాలపై వారు దృష్టి పెట్టాల్సిన అవసరం ఉంది. కీలక అంశాలు ఇలా...

* దేశంలోని ప్రముఖ ఆలయాల తరహాలో పటిష్టమైన ప్రజా సమూహ నిర్వహణ (క్రౌడ్ మేనేజ్‌మెంట్) విధానాలను అమలు చేయడం.

* ఆలయ కొనుగోళ్లు, కాంట్రాక్టులు, హుండీ లెక్కింపు, డిపాజిట్లు, కానుకల వివరాలన్నింటినీ పూర్తి పారదర్శకంగా ఉంచి, ప్రజలు ఆన్‌లైన్ ద్వారా ఎప్పటికప్పుడు చూసుకునేలా ఏర్పాటు చేయడం.

* ఎలాంటి అక్రమాలకు తావులేకుండా క్రమబద్ధమైన ఆడిటింగ్, నిఘా వ్యవస్థలను ఏర్పాటు చేయడం.

* స్థానిక భక్తుల కోసం ప్రత్యేక దర్శన సమయాలను కేటాయించడం.

* వార్షిక విరాళాల ఆధారంగా పారదర్శకమైన కోటాతో వీఐపీ పాస్ విధానాన్ని (గోల్డ్, సిల్వర్, బ్రాంజ్) ప్రవేశపెట్టడం.

* ఇతర ప్రముఖ పుణ్యక్షేత్రాలతో యాదాద్రికి రవాణా అనుసంధానాన్ని మెరుగుపరచడం.

* ఆలయ ఆధ్యాత్మిక, సౌందర్య ప్రాశస్త్యాన్ని కాపాడటానికి కొండ చుట్టూ 3 కిలోమీటర్ల పరిధిని ప్రత్యేక జోన్‌గా ప్రకటించి, అనధికార నిర్మాణాలను పూర్తిగా అరికట్టడం.

* వేదాలు, శాస్త్రాలు వంటి సనాతన ధర్మ విద్యల్లో స్థాని క యువతకు శిక్షణ ఇచ్చి, ఉపాధిలో వారికి మొదటి ప్రాధాన్యత కల్పించడం.

* ప్రాచీన హిందూ విజ్ఞానంపై అంతర్జాతీయ స్థాయి పరిశోధనా సంస్థను (రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్), అత్యాధునిక గ్రంథాలయాన్ని ఏర్పాటు చేయడం. నేటిత రం (జెన్ జీ, జెన్ ఆల్ఫా) పిల్లలకు సనాతన విలువలను అందించేందుకు వీలుగా ఉపాధ్యాయులకు ప్రత్యేక ఓరియంటేషన్ కార్యక్రమాలను నిర్వహించడం.

* నిరంతరం సాంస్కృతిక, శాస్త్రీయ లలితకళల ప్రదర్శనలను ప్రోత్సహించడం.

* దాతలు కాటేజీలు లేదా బ్లాకులను నిర్మించి, వారిపేర్లు పెట్టుకునేలా పారదర్శకమైన లాటరీ విధానాన్ని తీసుకురావాల్సి ఉంది. వీరికి నిర్ణీత కాలపరిమితిలో ప్రత్యేక దర్శన సదుపాయాలు కల్పించడం.

* కొండ దిగువ ప్రాంతం నుండి శిఖరం వరకు ఎక్కడా చెత్తాచెదారం లేకుండా, యాదాద్రిని ఒక పర్యావరణ -ఆధ్యాత్మిక జోన్‌గా మలచడం.

* అంతర్జాతీయ పర్యాటకులను ఆకర్షించేలా ప్రపంచ స్థాయి మౌలిక సదుపాయాలను కల్పించడం.

ప్రపంచస్థాయి క్షేత్రంగా యాదాద్రి.. 

యాదాద్రిని ప్రపంచంలోనే అత్యుత్తమ హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలలో ఒకటిగా నిలబెట్టడం అనేది ఒక ప్రతిష్ఠాత్మకమైన లక్ష్యం. ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి దీనిని అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగిన అంశంగా ఎంచుకున్నారు. ఆలయ చరిత్రలోనే తొలిసారిగా ఒక పూర్తిస్థాయి పాలక మండలి/ట్రస్ట్ బోర్డును ఏర్పాటు చేయడంతో ఆయన పరిపాలనలో సరికొత్త అధ్యాయానికి శ్రీకారం చుట్టారు. తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (టీటీడీ) తరహాలో యాదాద్రిలోనూ పారదర్శకమైన, వృత్తిపరమైన నిర్వహణను తీసుకురావాలనేది ఆయన సంకల్పం.

ఇందులో భాగంగానే.. ప్రభుత్వం ఇటీవలే సత్యనారాయణ రెడ్డి అధ్యక్షతన 18 మంది సభ్యులతో కూడిన నూతన బోర్డును ఏర్పాటు చేసింది. ఈ బోర్డులో ఎమ్మెల్యే వినోద్ వెంకటస్వామి, సినీ నటుడు చిరంజీవి సతీమణి కొణిదెల సురేఖతో పాటు చిలప్పగారి విజయరాజం, విజయేందర్ తుల్లా వంటి ప్రముఖులు సభ్యులుగా ఉన్నారు. ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శి, దేవాదాయ శాఖ కమిషనర్, ఆలయ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆఫీసర్ (ఈవో)లు ఇందులో ఎక్స్-అఫిషియో సభ్యులుగా వ్యవహరిస్తున్నారు.

ఆలయ సమగ్ర అభివృద్ధిని ముందుకు తీసుకెళ్లే బాధ్యతను ఈ బోర్డు భుజాన వేసుకుంది. ఈ బోర్డు ముందున్న లక్ష్యం స్పష్టంగా కనపడుతోంది. ఏ భక్తుడూ కూడా దర్శనం కోసం 30 నిమిషాల కంటే ఎక్కువ సమయం వేచి ఉండకుండా సులభతర దర్శనం కల్పించడంతోపాటు.. ఆలయంలో ఆధ్యాత్మిక వాతావరణాన్ని పెంపొందించడం, పరిపాలనలో సంపూర్ణ పారదర్శకతను నెలకొల్పడం.. తక్షణ లక్ష్యాలుగా చెప్పవచ్చు.

సి.ఎల్.రాజం

చైర్మన్, విజయక్రాంతి