ధరల మోత

* దేశంలో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరల పెరుగుదల మరోసారి సామాన్యుల జీవితాలను అతలాకుతలం చేస్తోంది. కుటుంబ బడ్జెట్లోనే అతిపెద్ద భారంగా మారుతోంది. పేదలు, మధ్యతరగతి కుటుంబాలు, ఉద్యోగులు, రైతులు, చిన్న వ్యాపారులు.. ఇలా ప్రతివర్గం ఈ పెరుగుదల ప్రభావాన్ని తీవ్రంగా అనుభవిస్తోంది. ఇంధన ధరలు పెరగడం అంటే కేవలం వాహనదారుల ఖర్చులు పెరగడమే కాదు.. దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ప్రతి రంగంపై దాని ప్రభావం ఉంటుంది.

పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు పెరిగితే రవాణా ఖర్చులు పెరుగుతాయి. రవాణా ఖర్చులు పెరిగితే మార్కెట్లోని ప్రతి వస్తువు ధర కూడా పెరుగుతుంది. వాస్తవానికి కూరగాయల నుంచి నిర్మాణ సామగ్రి వరకు.. పాలు నుంచి పండ్ల వరకు.. గ్రామీణ మార్కెట్ నుంచి పట్టణాల సూపర్ మార్కెట్ వరకు ప్రతి వస్తువు ధరపై ప్రభావం కనిపిస్తుంది. అందుకే ఇంధన ధరల పెరుగుదల ప్రధాన సమస్యగా భావిస్తారు. 

హైదరాబాద్, మే 15 (విజయక్రాంతి) : అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో ముడి చమురు ధరల మార్పులు, దేశాల మధ్య యుద్ధం వంటివి పెట్రోల్, డీజిల్, గ్యాస్ ధరలు పెరుగుదలకు కారణాలుగా కేంద్ర ప్రభుత్వం చెబుతున్నా ప్రజల్లో మాత్రం అసంతృప్తి పెరుగుతోంది. అంతర్జాతీయంగా ధరలు తగ్గినప్పుడు పూర్తిస్థాయిలో ప్రయోజనం ఇవ్వకుండా, పెరిగినప్పుడు మాత్రం వెంటనే భారాన్ని ప్రజలపై మోపుతున్నారనే విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి.

మరోవైపు కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల పన్నుల భారం కూడా ఇంధన ధరలను మరింత పెంచుతోందనే అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. అంతర్జాతీయంగా ముడి చమురు ధరల పెరుగుదల కొనసాగితే ఈ ఆర్థిక మోత మరింత తీవ్రమయ్యే ప్రమాదముందని ఆర్థిక నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

రవాణా రంగంపై భారీ ప్రభావం..

పెట్రోల్, డీజిల్ ధరల పెరుగుదలతో అత్యధికంగా దెబ్బతినే రంగాల్లో రవాణా రంగం ముందుంటుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. దేశంలో సరుకు రవాణాలో దాదాపు 65 శాతం రోడ్డు మార్గాల ద్వారానే జరుగుతుండగా, లక్షలాది ట్రక్కులు, బస్సులు, వాణిజ్య వాహనాలు పూర్తిగా డీజిల్ పైనే ఆధారపడుతున్నాయి. దేశవ్యాప్తంగా సుమారు 40 లక్షల ట్రక్కులు, 20 లక్షలకుపైగా బస్సులు, కోట్ల సంఖ్యలో ఆటోలు, ట్యాక్సీలు రోజూ ఇంధనాన్ని వినియోగిస్తున్నాయి.

డీజిల్ ధర లీటరుకు రూ.3 పెరగడంతో ఒక లారీకి నెలకు సగటున రూ.8 వేల నుంచి రూ.15 వేల వరకు అదనపు భారం పడే అవకాశం ఉందని ట్రాన్స్‌పోర్ట్ అసోసియేషన్లు అంచ నా వేస్తున్నాయి. ఇంధన వ్యయం ఇప్పటికే రవాణారంగ మొత్తం ఆపరేటింగ్ ఖర్చుల్లో 40 శాతం వరకు ఉండగా, తాజా ధరల పెంపుతో ట్రాన్స్‌పోర్ట్ కంపెనీలు ఫ్రైట్ ఛార్జీ లు పెంచే అవకాశముంది. దీని ప్రభావంగా సరుకు రవాణా ఖర్చులు 5 శాతం నుంచి 12 శాతం వరకు పెరగవచ్చని మార్కెట్ వర్గా లు చెబుతున్నాయి.

ఇక నగరాల్లో రోజువారీ ప్రయాణించే ప్రజలపై కూడా అదనపు భారం పడనుంది. ఆటో ఛార్జీలు, క్యాబ్ ఛార్జీ లు, ప్రైవేట్ ట్రావెల్స్ టికెట్ ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంది. కొన్ని నగరాల్లో ఆటో యూనియన్లు ఇప్పటికే ఛార్జీల పెంపుపై చర్చలు ప్రారంభించినట్లు సమాచారం. పెట్రోల్ ధరల పెరుగుదలతో వ్యక్తిగత వాహనదారుల నెలవారీ ఖర్చులు కూడా పెరగను న్నాయి. ఒక మధ్యతరగతి కుటుం బం నెలకు సగటున 50 లీటర్ల పెట్రోల్ వినియోగిస్తే, తాజా పెంపుతో అదనంగా రూ.150 వరకు ఖర్చు పెరగనుంది.

ఆందోళనలో వ్యవసాయరంగం..

డీజిల్ ధరల పెరుగుదలతో వ్యవసాయ రంగంలో అత్యంత ఆందోళన వ్యక్తమవుతున్నది. దేశంలో రైతులు సాగు పనుల కోసం అధికంగా డీజిల్ ఆధారిత యంత్రాలనే ఉపయోగిస్తున్నారు. ట్రాక్టర్లు, హార్వెస్టర్లు, నీటి మోటార్లు, పంట రవాణా వాహనాలన్నీ ప్రధానంగా డీజిల్‌పైనే నడుస్తుండటంతో తాజా ధరల పెంపు రైతులపై అదనపు భా రం మోపనుంది. భారత్‌లో ప్రస్తుతం సు మారు 90 లక్షల ట్రాక్టర్లు పనిచేస్తుండగా, వ్యవసాయ యంత్రాల్లో దాదాపు 70 శాతం డీజిల్ ఆధారిత పరికరాలే ఉన్నాయని అంచనా.

లీటరుకు రూ.3 పెరగడంతో సాగు వ్యయం ఎకరాకు రూ.300 నుంచి రూ. 800 వరకు పెరిగే అవకాశం ఉందని వ్యవసాయ నిపుణులు చెబుతున్నారు. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో విద్యుత్ సరఫరా సమస్యల కారణంగా అనేక మంది రైతులు డీజిల్ మోటా ర్లతోనే సాగునీరు అందిస్తున్నారు. దీంతో డీజిల్ ధరల పెరుగుదల నేరుగా నీటి పం పింగ్ ఖర్చులపై ప్రభావం చూపనుంది. ఒక రైతు సీజన్‌కు నీటి మోటార్ల కోసం ఖర్చు చేసే మొత్తం వేల రూపాయల మేర పెరిగే అవకాశం ఉందని రైతు సంఘాలు చెబుతున్నాయి.

ఇక పంటల రవాణాపైనా అదనపు భారం పడనుంది. పొలాల నుంచి మార్కెట్ యార్డుల వరకు సరుకు తరలించే ట్రాక్టర్లు, చిన్న లోడింగ్ వాహనాల ఖర్చులు పెరగడంతో రైతుల లాభాలు తగ్గే ప్రమాదం ఉంది. ముఖ్యంగా కూరగాయలు, పండ్లు వంటి త్వరగా మార్కెట్‌కు చేరాల్సిన పంటలపై ఈ ప్రభావం ఎక్కువగా ఉండొచ్చని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.

సామాన్య కుటుంబాలపై పెనుభారం..

పెట్రోల్, డీజిల్ ధరల పెరుగుదలతో మధ్యతరగతి, సామాన్య కుటుంబాలపై నెలవారీగా అదనపు ఒత్తిడి పడే పరిస్థితి కనిపి స్తోంది. ఇంధన ధరలు పెరగడంతో రవాణా, ఆహారం, డెలివరీలు, ప్రయాణాలు, నిత్యావసర వస్తువుల ధరల పెరుగుదల రూపంలో ప్రతి కుటుంబ ఖర్చుపైనా ప్రభావం పడనుంది. ఒక మధ్యతరగతి కుటుంబం నెలకు సగటున 40 నుంచి 60 లీటర్ల పెట్రోల్ వినియోగిస్తుందని అంచనా. లీటరుకు రూ.3 పెరగడంతో నెలకు అదనంగా రూ.120 నుంచి రూ.180 వరకు ఇంధన ఖర్చు పెరగనుంది.

రెండు వాహనాలు ఉన్న కుటుం బాల్లో ఈ భారం మరింత ఎక్కువగా ఉండొ చ్చు. ఇక ప్రజా రవాణా, ఆటోలు, క్యాబ్ ఛార్జీలు పెరిగితే ఉద్యోగులు, విద్యార్థులు, చిన్న వ్యాపారుల రోజువారీ ప్రయాణ ఖర్చు లు కూడా పెరుగుతాయి. చాలాచోట్ల ఆటో, క్యాబ్ ఛార్జీలు 5 నుంచి 10 శాతం వరకు పెరిగే అవకాశం ఉందని రంగ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. పెట్రోల్, డీజిల్ ధరల పెరుగు దలతో ఒక సాధారణ కుటుంబం నెలవారీ ఖర్చు మొత్తం మీద రూ.500 నుంచి రూ.2,000 వరకు అదనపు భారం పడే అవకాశం ఉందని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు.

ముఖ్యంగా స్థిర ఆదాయం కలిగిన ఉద్యోగులు, మధ్యతరగతి, పేద కుటుంబాలపై ఈ ప్రభావం మరింత తీవ్రంగా ఉండొచ్చని హెచ్చరిస్తున్నారు. దీంతో కుటుంబాలు అవసరం లేని ఖర్చులను తగ్గించడం, ప్రయాణాలను వాయిదా వేయడం, పొదుపుపై దృష్టి పెట్టే పరిస్థితి రావచ్చని సూచిస్తున్నారు. 

ఆకాశాన్నంటనున్న ఆహార ధరలు..

డీజిల్ ధరల పెరుగుదల ప్రభావం నేరుగా వంట సామాగ్రిపై పడే అవకాశముందని ఆర్థిక నిపుణులు హెచ్చరిస్తు న్నారు. దేశంలో కూరగాయలు, పండ్లు, పాలు, ధాన్యాలు, నిత్యావసర సరుకుల రవాణాలో ఎక్కువ భాగం రోడ్డు మా ర్గాల ద్వారానే జరుగుతుండటంతో డీజి ల్ ధరల పెంపు ఆహార ధరలను క్రమం గా పెంచే పరిస్థితి కనిపిస్తోంది. భారత్‌లో సరుకు రవాణాలో దాదాపు 65 శాతం రోడ్డు మార్గాల ద్వారానే జరుగుతోంది. ట్రక్కులు, లోడింగ్ వాహనాల ఆపరేటింగ్ ఖర్చుల్లో ఇంధన వ్యయం 35 నుంచి 45 శాతం వరకు ఉంటుం ది.

దీంతో డీజిల్ ధరలు పెరిగిన ప్రతిసారీ రవాణా ఖర్చులు పెరిగి, ఆ భారం చివరకు వినియోగదారుడిపై పడుతుం ది. డీజిల్ ధరల్లో ప్రతి 10 శాతం పెరుగుదలతో ఆహార ద్రవ్యోల్బణం 1 నుం చి 2 శాతం వరకు పెరిగే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా త్వరగా పాడయ్యే కూరగాయలు, పండ్ల రవాణా ఖర్చులు పెరగడంతో వాటి ధరలు త్వరగా పెరిగే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

రాబోయే వారాల్లో కూరగాయ లు, పండ్ల ధరలు 5 నుంచి 15 శాతం వరకు పెరగవచ్చని అంచనా వేస్తున్నా రు. ఇప్పటికే పాల రంగంలో ప్రభావం కనిపించడం ప్రారంభమైంది. అమూ ల్, మదర్ డెయిరీ సంస్థలు ఇటీవల పాల ధరలను లీటరుకు రూ.2 చొప్పున పెంచాయి. అలాగే బియ్యం, గోధుమ లు, పప్పులు, వంటనూనెల వంటి నిత్యావసర వస్తువుల ధరలపైనా ఒత్తిడి పెరిగే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. 

భారంగా ఈ-కామర్స్, డెలివరీ రంగం

పెట్రోల్, డీజిల్ ధరల పెరుగుదల ప్రభావం ఇప్పుడు వేగంగా విస్తరిస్తున్న ఈ-కామర్స్, ఆన్‌లైన్ డెలివరీ రంగాలపైనా పడే అవకాశం కనిపిస్తోంది. దేశం లో ప్రతి రోజు కోట్ల సంఖ్యలో ఫుడ్ డెలివరీలు, గ్రోసరీ సరఫరాలు, కొరియర్ సేవలు, ఈ-కామర్స్ ఆర్డర్లు జరుగుతుండటంతో ఇంధన ధరల పెరుగుదల ఈ సంస్థల లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులను గణనీయంగా పెంచనుంది. భారత్‌లో ప్రతి రోజు సుమారు 1.2 కోట్లకు పైగా ఆన్‌లైన్ డెలివరీలు జరుగుతున్నాయని మార్కెట్ అంచనాలు చెబుతున్నాయి.

ఈధుబ్-కామర్స్, ఫుడ్ డెలివరీ సంస్థల మొత్తం ఆపరేటింగ్ ఖర్చుల్లో ఇంధన, రవాణా వ్యయం దాదాపు 30 శాతం వరకు ఉంటుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. డీజిల్ ధరలు పెరగడంతో గిడ్డం గుల నుంచి డెలివరీ హబ్‌లకు సరుకుల తరలింపు ఖర్చులు పెరగను న్నా యి. మరోవైపు పెట్రోల్ ధరల పెరుగుదలతో బైక్‌లపై పనిచేసే డెలివరీ పార్ట్‌న ర్ల ఖర్చులు కూడా అధికమవుతాయి.

దీనివల్ల కంపెనీలు డెలివరీ ఛార్జీలు పెం చడం, ఫ్రీ డెలివరీ ఆఫర్లు తగ్గించడం, కనీస ఆర్డర్ విలువలను పెంచే అవకాశముందని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నా రు. మార్కెట్ వర్గాల ప్రకారం డెలివరీ ఛార్జీలు ఒక్కో ఆర్డర్ రూ.5 నుంచి రూ.20 వరకు పెరిగే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా ఫుడ్ డెలివరీ, క్విక్ కామర్స్ సేవల్లో ఈ ప్రభావం త్వరగా కనిపించే అవకాశముందని చెబుతున్నారు.