చెరువును కబళిస్తున్న భూదాహం!

నీటి వనరులపై పెరుగుతున్న ముప్పు.. 

వేశ్యకాంతల చెరువు చుట్టూ అనుమానాల మేఘాలు

సత్తుపల్లి, జూన్ 11 (విజయక్రాంతి): ఒకప్పుడు వర్షాకాలంలో నిండుకుండలా కళకళలాడిన వేశ్యకాంతల చెరువు నేడు తన ఉనికిని కాపాడుకునే పరిస్థితికి చేరిందనే ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. చెరువు పరిధిలో భూముల విలువలు పెరగడం, పట్టణ విస్తరణ వేగం పెరగడం, ప్రభుత్వ భూములపై పర్యవేక్షణ తగ్గిపోవడం వంటి కారణాలతో చెరువు చుట్టూ అనేక ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. చెరువులు కేవలం నీటిని నిల్వ చేసే గుంతలు కావు. అవి భూగర్భ జలాల నిల్వ కేంద్రాలు. వర్షపు నీటిని భద్రపరిచే సహజ వ్యవస్థలు. గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఆధారాలు. అలాంటి వనరులపై క్రమంగా ఒత్తిడి పెరుగుతుండటం పర్యావరణ వేత్తలను కలవరపెడుతోంది.

చెరువు తగ్గుతుందా.. లేక హద్దులే మారుతున్నాయా?..

స్థానిక ప్రజలు చెబుతున్న వివరాల ప్రకారం గత రెండు దశాబ్దాల్లో చెరువు పరిసర ప్రాంతాల్లో గణనీయమైన మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. ఒకప్పుడు నీరు వ్యాపించిన ప్రాంతాల్లో ప్రస్తుతం వ్యవసాయం, కంచెలు, భూమి వినియోగ మార్పులు కనిపిస్తున్నాయని వారు పేర్కొంటున్నారు. ప్రతి చెరువుకు రెవెన్యూ రికార్డుల్లో స్పష్టమైన హద్దులు ఉంటాయి. ఫుల్ ట్యాంక్ లెవల్ (ఎప్టీఎల్), శిఖం భూములు, కాలువలు, నీటి ప్రవాహ మార్గాలు వంటి అంశాలు అధికారిక రికార్డుల్లో నమోదై ఉంటాయి. అయితే క్షేత్రస్థాయిలో వాస్తవ పరిస్థితులు వాటికి సరిపోతున్నాయా లేదా అన్న ప్రశ్న ఇప్పుడు ముందుకు వస్తోంది.

విలువైన భూములపై పెరిగిన ఆసక్తి

సత్తుపల్లి పట్టణ విస్తరణతో చెరువు చుట్టూ ఉన్న భూముల ధరలు గత కొన్నేళ్లుగా గణనీయంగా పెరిగాయి. దీంతో ప్రభుత్వ భూములు, చెరువు పరిధి ప్రాంతాలపై కూడా కొందరి దృష్టి పడినట్లు స్థానికులు ఆరోపిస్తున్నారు. పర్యావరణ నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం దేశవ్యాప్తంగా చెరువుల ఆక్రమణల వెనుక ప్రధాన కారణం భూముల వాణిజ్య విలువ పెరగడమే. మొదట తాత్కాలిక వినియోగంతో మొదలయ్యే ఆక్రమణలు తరువాత శాశ్వత నిర్మాణాలుగా మారుతున్నాయని వారు చెబుతున్నారు.

నీటిని కోల్పోతే భవిష్యత్ ఏంటి?

సత్తుపల్లి ప్రాంతం ఇప్పటికే వేసవి కాలంలో భూగర్భ జలాలపై అధికంగా ఆధారపడుతోంది. చెరువుల విస్తీర్ణం తగ్గితే భూగర్భ జలాల పునరుద్ధరణ సామర్థ్యం కూడా తగ్గిపోతుంది. దీని ప్రభావం వ్యవసాయం, తాగునీటి అవసరాలు, పర్యావరణ సమతుల్యతపై పడే అవకాశం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం కనిపించే కొన్ని ఎకరాల భూమి సమస్య, భవిష్యత్తులో నీటి సంక్షోభానికి దారి తీసే ప్రమాదం ఉందని వారు సూచిస్తున్నారు.

క్షేత్రస్థాయిలో నిజాలు వెలుగులోకి రావాలంటే..

చెరువు మొత్తం విస్తీర్ణంపై ఆధునిక సర్వే నిర్వహించడం, డ్రోన్ మ్యాపింగ్ చేయడం, పాత రికార్డులను ప్రజలకు అందుబాటులో ఉంచడం, హద్దు రాళ్లు ఏర్పాటు చేయడం వంటి చర్యలు అవసరమని స్థానికులు కోరుతున్నారు. ప్రజా ఆస్తుల పరిరక్షణలో ప్రభుత్వ యంత్రాంగం ఎంత చురుకుగా వ్యవహరిస్తుందో, వేశ్యకాంతల చెరువు భవిష్యత్తు దానిపైనే ఆధారపడి ఉందని ప్రజలు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

చెరువు నిలిస్తేనే భవిష్యత్తు నిలుస్తుంది

చెరువులు కేవలం గతానికి గుర్తులు కావు. అవి రేపటి తరాలకు నీటి భద్రతను అందించే సహజ సంపద. వేశ్యకాంతల చెరువు విషయంలో వెలుగులోకి వస్తున్న అంశాలు కేవలం ఒక ప్రాంతానికి సంబంధించినవి కాదు. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా చెరువుల పరిరక్షణపై జరుగుతున్న చర్చకు ఇది మరో ఉదాహరణగా మారుతోంది.