17 April, 2026 | 2:14 AM

జనాభా కొలమానం కాకూడదు!

17-04-2026 12:09 AM

 *దేశం పెద్దది అయింది. జనాభా పెరిగింది. సమస్యలు పెరిగాయి. ప్రాంతీ య అసమానతలు పెరిగాయి. ప్రజల ఆశలు పెరిగాయి. అందుకే లోక్‌సభ సీట్ల పెంపు అవసరం ఉందని ఎవరైనా చెబితే దానిని సూటిగా ఖండించడం సరికాదు. ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రజలకు ప్రాతినిథ్యం పెరగాలి. దేశం 1950ల భారత్ కాదు. 140 కోట్లకు పైగా ప్రజల దేశం. ఇంత పెద్ద దేశానికి 543 మంది సభ్యులతోనే ఎప్పటికీ ముందుకు పోవడం కష్టమే. కాబట్టి సీట్ల పెంపు అనే ఆలోచన తప్పు కాదు.

కానీ అసలు ప్రశ్న ఇక్కడే మొదలవుతుంది. సీట్లను ఎలా పెంచాలి? ఎవరికెంత ఇవ్వాలి? ఏ ప్రమాణం ఆధారంగా ఇవ్వాలి? ఇక్కడే దాగి ఉంది భవిష్యత్ భారత రాజకీయ భూకంపం.

జనాభా ఒక్కటే ప్రమాణం అయితే, గత 40 సంవత్సరాలుగా కుటుంబ నియంత్రణను పాటించిన రాష్ట్రాలు శిక్షించబడతా యి. మహిళా విద్యపై దృష్టి పెట్టిన రాష్ట్రాలు శిక్షించబడతాయి. పబ్లిక్ హెల్త్ మెరుగుపరిచిన రాష్ట్రాలు శిక్షించబడతాయి. అక్షరాస్యత పెంచి న రాష్ట్రాలు, చిన్న కుటుంబం సంతోషకర కుటుంబం అన్న భావనను సామాజికంగా అమలు చేసిన రాష్ట్రాలు ఇవన్నీ చివరకు పార్లమెంట్‌లో తమ గొంతు బలహీనపడే పరిస్థితి ఎదుర్కొంటాయి.

అంటే దేశానికి అభివృద్ధి చేసిన రాష్ట్రాలకు బహుమతి కాదు, శిక్ష.

జనాభా అదుపులో పెట్టిన రాష్ట్రాలకు గౌర వం కాదు, గాయం.

ఇది న్యాయమా?

ఇదే ప్రమాదాన్ని దక్షిణాది రాష్ట్రాలు సంవత్సరాలుగా చెబుతున్నాయి. దేశ ప్రయోజనం కోసం జనాభా నియంత్రణలో ముందున్నాం. ఇప్పుడు అదే కారణంతో పార్లమెంట్‌లో మా వాటా తగ్గిస్తారా? అనే ప్రశ్నకు కేంద్రం సమాధానం చెప్పాలి. ఈ ప్రశ్న తెలంగాణదే కాదు. తమిళనాడు, కేరళ, కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్ మా త్రమే కాదు అభివృద్ధి సూచికల్లో ముందున్న అనేక రాష్ట్రాలది కూడా ఇదే ఆవేదన.

లోక్‌సభ సీట్ల పెంపు జరిగితే అది జనాభా ఆధారిత పంచాయితీగా మారకూడదు.

అది జాతీయ న్యాయంగా మారాలి.

అందుకే కొత్త ఫార్ములా అవసరం.

అదే రివార్డ్ ఫార్ములా.

ఏమిటీ ఆ ఫార్ములా?

సరళంగా చెప్పాలంటే  కొత్తగా పెంచే సీట్ల ను కేవలం జనాభాపై కాకుండా, దేశానికి రాష్ట్రం చేసిన సామాజిక, -ఆర్థిక సేవలపై కూడా ఆధారపడి పంచాలి. అంటే ఒక రాష్ట్రం తన ప్రజల ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరిచిందా? విద్య ను పెంచిందా? ఉపాధి కల్పించిందా? అరణ్య విస్తీర్ణాన్ని కాపాడిందా? పేదరికాన్ని తగ్గించిం దా? నేరాలను తగ్గించిందా? రవాణా, మౌలిక వసతులు, జీవన ప్రమాణాలు పెంచిందా? ఇవన్నీ కూడా లెక్కలోకి రావాలి.

అంటే లోక్‌సభ సీట్లు కేవలం జననాల లెక్క కాదు.

అది పాలనకు ఇచ్చే మార్కులు కూడా కావాలి.

ఒకసారి ఊహించండి.

లోక్‌సభను 543 నుంచి 850కు పెంచారని అనుకుందాం.

అంటే కొత్తగా 300కు పైగా సీట్లు వస్తాయి.

ఈ అదనపు సీట్లన్నీ జనాభా ప్రాతిపదికన పంచితే ఏమవుతుంది?

దేశంలో అధిక జనాభా ఉన్న రాష్ట్రాలు మరింత బలం సంపాదిస్తాయి. ఇది సహజం. కానీ అంతే సమయంలో కుటుంబ నియంత్రణలో ముందున్న రాష్ట్రాలు, మహిళా విద్యలో ముందున్న రాష్ట్రాలు, ఆరోగ్యం, -అక్షరాస్యతలో మంచి ఫలితాలు ఇచ్చిన రాష్ట్రాలు  ఇవి రాజకీయంగా బలహీనపడతాయి. అప్పుడు దేశాని కి ఏమి సందేశం వెళ్తుంది?

మీరు బాగా పాలిస్తే మీ శక్తి తగ్గుతుంది.

మీరు జనాభా నియంత్రిస్తే మీ గొంతు తగ్గుతుంది.

మీరు విద్య, ఆరోగ్యం, సంక్షేమం మెరుగుపరిస్తే పార్లమెంట్లో మీ బలం కోతకు గురవుతుంది.

ఇది ఒక దేశం తన మంచి రాష్ట్రాలకు పంపే సందేశమా?

అందుకే పెంచే సీట్లలో ఒక భాగం మాత్ర మే జనాభాకు ఇవ్వాలి. మరో భాగం అన్ని రాష్ట్రాలకు కనీస న్యాయం దృష్టితో సమాన ప్రాతినిథ్య రీతిలో ఇవ్వాలి. మిగతా ముఖ్య భాగాన్ని అభివృద్ధి సూచికల ఆధారంగా ఇవ్వాలి. ఈ సూచికలు ఏమవచ్చు?

మానవ అభివృద్ధి సూచిక.

రాష్ట్ర ఆర్థిక ఉత్పత్తి.

అక్షరాస్యత.

ఆయుర్ధాయం.

శిశు మరణాల తగ్గింపు.

మాతృ మరణాల తగ్గింపు.

ఉపాధి సృష్టి.

పేదరికం తగ్గింపు.

పర్యావరణ పరిరక్షణ.

అరణ్య విస్తీర్ణం పెంపు.

రవాణా, మౌలిక వసతులు.

నేరాల తగ్గింపు.

ఇవి ఒక్కోటి ఒక్కో రాష్ట్ర పాలనకు సర్టిఫికెట్లాంటివి. ఇవి ఉండగా, జనాభా అనే ఒక్క టేప్‌తోనే దేశాన్ని కొలవడం దౌర్భాగ్యం.

ఇది దక్షిణాది- ఉత్తరాది పోరు కాదు.

ఇది అభివృద్ధికి గౌరవం ఇవ్వాలా, లేదా? అన్న ప్రశ్న.

ఉదాహరణకు ఒక రాష్ట్రం తన ప్రజలందరికీ మెరుగైన విద్య అందించింది. ఆరోగ్య సేవ లు బలపరిచింది. మహిళల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచింది. పేదరికం తగ్గించింది. జనాభా వృద్ధిని నియంత్రించింది. పర్యావరణాన్ని కాపాడింది. అలాంటి రాష్ట్రం జాతీయ నిర్మాణంలో తన వంతు బాధ్యతను నిర్వర్తించింది. అప్పుడు ఆ రాష్ట్రానికి పార్లమెంట్లో కూడా గౌరవప్రదమైన ప్రాతినిథ్యం రావాలి. లేనిపక్షంలో దేశం ఒక విచిత్రమైన సందేశాన్ని అధికారికం గా ప్రకటించినట్టే ప్రజలను అభివృద్ధి పర్చడం కన్నా, జనాభా సంఖ్యే ముఖ్యమని.

ఇంకో ప్రమాదం ఉంది.

జనాభా ఒక్కటే ప్రమాణం అయితే, రాజకీయ పార్టీల దృష్టి కూడా మారుతుంది.

విద్య, ఆరోగ్యం, ఉపాధి, పరిశ్రమలు, మహిళా శక్తీకరణ, మానవ వనరుల అభివృద్ధి కన్నా ఎక్కువ జనాభా = ఎక్కువ శక్తి అనే లాజిక్ పెరుగుతుంది. ఇది ప్రజాస్వామ్యాన్ని అభివృద్ధి మార్గం నుంచి జనసంఖ్య రాజకీయాల వైపు లాక్కెళ్తుంది. ఈ దారి ప్రమా దకరం. దేశ సమాఖ్య స్వభావానికి విరుద్ధం.

భారతదేశం కేవలం జనాభా సమాహారం కాదు.

ఇది ఒక సంఘరాజ్యం.

ఇక్కడ రాష్ట్రాలకు గౌరవం ఉండాలి.

వివిధతకు విలువ ఉండాలి.

అభివృద్ధికి ప్రోత్సాహం ఉండాలి.

లోక్‌సభ సీట్ల పెంపు నిజంగా దేశ ప్రయోజనం కోసం కావాలంటే, అది మూడు సూత్రాలపై నిలబడాలి:

మొదటిది ప్రతి రాష్ట్రానికి కనీస న్యాయం.

రెండోది జనాభాకు తగిన స్థానం.

మూడోది అభివృద్ధి ఆధారంగా రివార్డ్.

ఈ మూడు లేకుండా చేసే పెంపు దేశాన్ని కలపదు; దేశాన్ని మానసికంగా విడగొడుతుంది.

మన దేశం ఈ దశలో ఒక గొప్ప నిర్ణయం తీసుకోవాలి.

పెంచే సీట్లను ఎవరు ఎక్కువ పిల్లలు కనారు? అన్న కొలమానంతో పంచాలా?

లేక ఎవరు తమ ప్రజల జీవితాలను మెరుగుపరిచారు? అన్న కొలమానంతో పంచాలా?

ఈ రెండు మధ్యే భారత భవిష్యత్తు ఉంది.

లోక్‌సభ అనేది కేవలం సంఖ్యల సభ కా దు. అది దేశ మనస్సాక్షి. ఆ సభలో స్థానాలు పెరగాలి. కానీ ఆ పెంపు కూడా భారతదేశం ఏ విలువలపై నిలబడి ఉందో ప్రకటించాలి. ఈ దేశం అభివృద్ధిని గౌరవిస్తుందా? విద్యను గౌరవిస్తుందా? ఆరోగ్యాన్ని గౌరవిస్తుందా? మహిళా సాధికారతను గౌరవిస్తుందా? పర్యావరణాన్ని గౌరవిస్తుందా? పేదరిక నిర్మూలన ను గౌరవిస్తుందా? ఇవన్నీ గౌరవిస్తే ఆ విలువలు సీట్ల పంపకంలో కూడా కనిపించాలి.

లేకపోతే రేపటి రోజున ఒక రాష్ట్రం అడుగుతుంది:

దేశం చెప్పింది విన్నాం. చిన్న కుటుంబాన్ని ఆచరించాం. పిల్లలను చదివించాం. ఆరోగ్యా న్ని మెరుగుపరిచాం. పేదరికాన్ని తగ్గించాం. ఇప్పుడు బహుమతి ఏంటి?

అప్పుడు ఢిల్లీ చెప్తుందా?

మీరు బాగా పనిచేసారు కాబట్టి మీ లోక్‌సభ వాటా తగ్గింది అని?

అది ప్రజాస్వామ్యానికి అవమానం.

కాబట్టి స్పష్టంగా చెప్పాలి:

లోక్‌సభ సీట్ల పెంపు జరగాలి.

కానీ జనాభా ఒక్కటే ప్రమాణం కాకూడదు.

కొత్త సీట్లు అభివృద్ధి-పనితీరు- మానవ సంక్షేమ సూచికల ఆధారంగా కూడా పంచాలి.

అదే నిజమైన జాతీయ న్యాయం.

భారతదేశం పెద్ద దేశం.

కానీ పెద్ద దేశం కావడం ఒక్కటే గొప్పతనం కాదు.

సమాన న్యాయం చేయగలగడం అదే గొప్పతనం.

ఇప్పుడు దేశం ముందు ఉన్న ప్రశ్న ఇదే:

లోక్‌సభను పెద్దది చేస్తామా?

లేక భారత న్యాయాన్ని పెద్దది చేస్తామా?

రెండూ కలిసే జరగాలి.

అప్పుడే అది నిజమైన భారత ప్రజాస్వా మ్యం.

తీన్మార్ మల్లన్న, 

టీఆర్పీ అధ్యక్షుడు, ఎమ్మెల్సీ