ప్రాజెక్టులపై పెరిగిపోతున్న విద్యుత్ పెండింగ్ బిల్లులు

1.   8 వేల కోట్లకు పైగా బకాయిలు 
2. సరఫరా నిలిపేస్తామని విద్యుత్ సంస్థల హెచ్చరిక 
3. రైతాంగంపై తీవ్ర ప్రభావం!

హైదరాబాద్, ఏప్రిల్ 3 (విజయక్రాంతి): రాష్ట్రంలో రోజురోజుకు తీవ్రమవుతున్న కరెంట్ కోతలు, ఇరిగేషన్ ప్రాజెక్టులపై పేరుకుపోయిన వేల కోట్ల రూపాయల బకాయిలు, పెరిగిన విద్యుత్ డిమాండ్ కలిసి సాగునీటి వ్యవస్థ లో సంక్షోభం నెలకొనే ప్రమాదం కనిపిస్తుంది. ఇప్పటికే వ్యవసాయ రంగానికి కేవలం 10 గంటలపాటు మాత్రమే విద్యుత్ అందుతున్న పరిస్థితిలో, తాజాగా నీటిపారుదల శాఖ పంపులను కూడా కేవలం పగటి వేళల్లో, అదీ సౌర విద్యుత్ ఉత్పత్తి అయ్యే సమయాల్లో మాత్రమే నడపాలన్న ఆదేశాలు ఇచ్చినట్టు తెలుస్తోంది.

ఈ పరిణామాలు పరిస్థితిని మరింత క్లిష్టతరం చేశాయి. ఒకవైపు సాగునీటి ప్రాజెక్టు లకు సంబంధించి రూ. 8 వేల కోట్లకు పైగా బకాయిలు పేరుకుపోయినట్టు అధికారులు చెబుతున్నారు. ఈ భారం కారణంగా విద్యుత్ సంస్థలు సరఫరా నిలిపివేస్తామని హెచ్చరికలు జారీచేస్తుండగా, మరోవైపు పంపులు పూర్తిస్థాయిలో నడవక సాగునీరు అందక పంటలు ఎండిపోతున్నా యి.

బకాయిలు కారణంగా చూపుతూ ప్రాజెక్టులకు విద్యుత్ సరఫరా నిలిపివేత, తద్వారా వ్యవసాయానికి నీటి కొరతతో రెండు వైపులా రైతాంగం దెబ్బతింటున్నది. దీంతో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా రైతుల తీవ్ర ఆందోళన చెందుతున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో తక్షణమే ఈ సమస్యను పరిష్కరించకపోతే వ్యవసాయ రంగం మరింత లోతైన సంక్షోభంలోకి కూరుకు పోయే ప్రమాదం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.

రాష్ట్రంలో పెరుగుతున్న కరెంట్ కోతలు ఇప్పుడు వ్యవసాయ రంగం మాత్రమే కాకుండా, నీటిపారుదల ప్రాజె క్టుల పనితీరుపైనా తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ఇప్పటికే రైతులకు రోజుకు కేవలం 10 గంటలపాటు మాత్రమే విద్యుత్ సరఫరా అందుతుండగా, అది కూడా నిరంతరంగా కాకుండా విడతలవారీ గా ఉండటం వల్ల సాగు పనులు అస్తవ్యస్తమవుతున్నాయి. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో తాజా గా ఇరిగేషన్ ప్రాజెక్టులపై కూడా విద్యుత్ పరిమితులు విధించడంతో సమస్య మరింత తీవ్ర మైంది.

విద్యుత్ శాఖ ఆదేశాల మేరకు నీటిపారుదల పంపులను కేవలం పగటి వేళల్లో మాత్ర మే నడపాలని, ముఖ్యంగా సౌర విద్యుత్ ఉత్పత్తి అయ్యే సమయంలోనే ఆపరేట్ చేయాలని సూచించింది. రాత్రి సమ యంలో పంపుల వినియోగాన్ని గణనీయం గా తగ్గించాలని ఆదేశాలు జారీ అయ్యాయి. అధిక విద్యుత్ డిమాండ్‌ను నియంత్రించేందుకు ఈ చర్యలు తీసుకున్నామని అధికారు లు చెబుతున్నప్పటి కీ, దీనివల్ల లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్ ప్రాజెక్టుల పనితీరు తీవ్రంగా దెబ్బతింటోంది.

పంపులు పూర్తి స్థాయిలో నడవకపోవడంతో నీటి ఎత్తిపోతలు తగ్గిపోతున్నాయి. ఫలితంగా రిజర్వాయర్లలో నిల్వలు తగ్గడం, కాలువలకు నీటి విడుదల ఆలస్యం కావడం వంటి సమస్యలు ఎదురవుతున్నాయి. దీంతో రైతులకు సమయానికి సాగునీరు అందక పంటలు ఎండిపోతున్నా యి. ఇప్పటికే కరెంట్ కోతలతో ఇబ్బందులు పడుతున్న రైతులకు ఇప్పుడు నీటి కొరత కూడా తోడవడంతో పరిస్థితి మరింత క్లిష్టంగా మారింది. 

మొత్తంగా, కరెంట్ కోతలు ఇప్పుడు విద్యుత్ సరఫరా సమస్యను దాటి, వ్యవసాయ వ్యవస్థ మొత్తాన్ని ప్రభావితం చేసే సంక్షోభంగా మారుతున్నాయి. వెంటనే సమన్వయ చర్యలు తీసుకోకపోతే ఈ ప్రభా వం మరింత తీవ్రం అయ్యే అవకాశం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్‌పై తీవ్ర ప్రభావం..

రాష్ట్రంలో పెరుగుతున్న కరెంట్ కోతలు, విద్యుత్ సరఫరాపై విధించిన పరిమితులు లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్ ప్రాజెక్టుల పనితీరుపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి. పూర్తిగా విద్యుత్‌పై ఆధారపడే ఈ ప్రాజెక్టులు ప్రస్తుతం పరిమిత సమయాల్లో మాత్రమే నడవడం వల్ల నీటి ఎత్తిపోతల ప్రక్రియ దెబ్బతింటోం ది. విద్యుత్ శాఖ ఆదేశాల మేరకు పంపులను కేవలం పగటి వేళల్లో మాత్రమే నడ పాలని, రాత్రి సమయంలో వినియోగాన్ని తగ్గించడంతో ప్రాజెక్టుల ఆపరేషన్ గంటలు గణనీయంగా తగ్గిపోయాయి.

ఫలితంగా నీటిని నిరంతరంగా ఎత్తిపోసే వ్యవస్థలో అంతరాయం ఏర్పడుతోంది. దీంతో రిజర్వాయర్లలో నిల్వలు ఆశించిన స్థాయిలో పెర గడం లేదు. కాలువలకు నీటి విడుదల ఆల స్యం అవుతుండగా, ముఖ్యంగా టెయిల్ ఎండ్ ప్రాంతాల్లోని రైతులకు సాగునీరు అందక ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి. నీటి సరఫరా తగ్గిపోవడంతో ఇప్పటికే సాగు లో ఉన్న పంటలు ఎండిపోతున్నాయి.

అదనంగా, భారీ పెట్టుబడులతో నిర్మించిన లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్ ప్రాజెక్టులు పూర్తి సామర్థ్యంతో పనిచేయలేకపోవడం ప్రభుత్వానికి కూడా ఆర్థిక నష్టాన్ని మిగులుస్తోంది. ప్రాజెక్టుల లక్ష్యాలు సాధ్యం కాకపోవడంతో సాగునీటి ప్రణాళికలు దెబ్బతింటున్నాయి. మొత్తంగా విద్యుత్ పరిమితులు కొనసాగితే లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్ ప్రాజెక్టుల పనితీరు మరింత క్షీణించే ప్రమాదం ఉంది. ఇది సాగునీటి అందుబాటును తగ్గిస్తూ వ్యవసాయ రంగంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపే అవకాశముందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

బకాయిల భారం..

రాష్ట్రంలో ఇరిగేషన్ ప్రాజెక్టుల విద్యుత్ వినియోగానికి సంబంధించిన బకాయిలు భారీగా పేరుకుపో వడంతో విద్యుత్ పంపిణీ సంస్థలు (డిస్కంలు) తీవ్ర ఆర్థిక సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటున్నాయి. నీటిపారుదల శాఖ నుంచి చెల్లింపులు ఆలస్యమవుతుండటం తో, ఇప్పటికే వేల కోట్ల రూపాయల బకాయిలు పెం డింగ్‌లో ఉన్నట్టు సమాచారం. ఈ విద్యుత్ బిల్లుల బకాయిలు ప్రస్తుతం రూ. 8 వేల నుంచి 10 వేల కోట్ల ఉండొచ్చని అధికారులు చెబుతున్నారు.

ఇదే సమయంలో లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్ ప్రాజెక్టుల నిర్వహణకు నెలకు భారీస్థాయిలో విద్యుత్ వినియోగం కొనసాగుతోంది. కానీ వినియోగానికి సరిపడా చెల్లింపులు జరగడం లేదు. విద్యుత్ కొనుగోలుకు డిస్కంలు బ్యాంకుల నుంచి అప్పులు తీసుకోవాల్సి వస్తుండటంతో వడ్డీ భారం గణనీయంగా పెరుగుతోంది. విద్యుత్ ఉత్పత్తి సంస్థలకు చెల్లింపులు కూడా ఆలస్యమవుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో, బకాయిలు క్లియర్ చేయకపోతే సరఫరాపై పరిమితులు విధించడం లేదా నిలిపివేయడం తప్పదని డిస్కంలు సంకేతాలు ఇస్తున్నాయి. 

రైతాంగానికి తీవ్ర ఇబ్బందులు

ప్రస్తుతం నెలకొన్న విద్యుత్-ఇరిగేషన్ సమస్యలతో రైతాంగానికి తీవ్ర ఇబ్బందుల తలెత్తుతున్నాయి. ఒకవైపు వ్యవసాయానికి పరిమితంగా కరెంట్ సరఫరా, మరోవైపు ఇరిగేషన్ ప్రాజెక్టుల నుంచి సాగునీటి అందుబాటు తగ్గిపోవడం రైతులను తీవ్ర ఇబ్బందుల్లోకి నెడుతోంది. ప్రస్తుతం రైతులకు రోజుకు కేవలం 10 గంటలపాటు మాత్రమే విద్యుత్ సరఫరా అందుతుండ టం, అది కూడా విడతలవారీగా రావడం వల్ల బోర్లు, మోటార్లు సక్రమంగా వినియోగించుకోలేకపోతున్నారు.

దీంతో పంటలకు అవసరమైన సమయంలో నీరు అందించడం కష్టమవుతోంది. ఇదే సమయంలో లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్ ప్రాజెక్టులు పూర్తిస్థాయిలో పనిచేయకపోవడంతో కాలువల ద్వారా సాగునీటి సరఫరా కూడా తగ్గిపోయింది. ముఖ్యంగా టెయిల్ ఎండ్ ప్రాంతాల్లోని రైతులు నీటి కొరతను తీవ్రంగా ఎదుర్కొంటున్నారు. పంటలకు సమయానికి నీరు అందక పొలాలు ఎండిపోతున్నాయి. ఈ రెండు సమస్యలు కలిసి రైతాంగంపై భారీ ప్రభావం చూపుతున్నాయి.

పంటలు దెబ్బతినడంతో దిగుబడి తగ్గే ప్రమాదం పెరిగిం ది. పెట్టుబడులు వృథా కావడంతో ఆర్థికం గా రైతులు నష్టపోతున్నారు. ప్రత్యామ్నాయంగా డీజిల్ పంపుల వినియోగం పెరగ డం వల్ల ఖర్చులు మరింత భారమవుతున్నాయి. మొత్తంగా, కరెంట్ కొరత ఒకవైపు, నీటి కొరత మరోవైపు ఈ డబుల్ ఇంపాక్ట్ రైతాంగాన్ని సంక్షోభంలోకి నెడుతోంది. తక్షణ చర్యలు తీసుకోకపోతే పరిస్థితి మరిం త విషమించే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

దీర్ఘకాలిక చర్యలు అవసరం..

రాష్ట్రంలో నెలకొన్న ఈ పరిస్థితులను అధిగమించేందుకు తక్షణ, దీర్ఘకాలిక చర్య లు అవసరమని నిపుణులు సూచిస్తున్నా రు. ముఖ్యంగా పెండింగ్ బకాయిల సమస్యను పరిష్కరించడం, ఇరిగేషన్ ప్రాజెక్టుల కు నిరంతర విద్యుత్ సరఫరా కల్పించడం అత్యవసరంగా మారింది. మొదటగా ఇరిగేషన్ శాఖ నుంచి విద్యుత్ సంస్థలకు చెల్లిం చాల్సిన బకాయిల్లో కనీసం 30-40 శాతం మొత్తాన్ని తక్షణమే విడుదల చేయాలని సూచిస్తున్నారు.

దీంతో డిస్కంలపై ఉన్న ఆర్థిక ఒత్తిడి కొంతవరకు తగ్గి, సరఫరా నిలిపివేత పరిస్థితి నివారించవచ్చని భావిస్తు న్నారు. అదే సమయంలో కీలక లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్ ప్రాజెక్టులకు ప్రాధాన్య కేటగిరీలో విద్యుత్ సరఫరా కల్పించాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. వ్యవసా యం, ఇరిగేషన్ రెండింటికీ ఒకేసారి విద్యు త్ ఇవ్వడం కంటే సమన్వయంతో షెడ్యూల్ రూపొందిస్తే లోడ్ మేనేజ్‌మెంట్ సులభమవుతుందని సూచిస్తున్నారు.

ఇరిగేషన్ ప్రాజె క్టుల వద్ద సౌర విద్యుత్ ప్లాంట్ల ఏర్పాటు కీలకంగా మారింది. కనీసం 20-30 శాతం విద్యుత్ అవసరాన్ని సౌరశక్తి ద్వారా తీర్చగలిగితే, గ్రిడ్‌పై ఉన్న ఒత్తిడి గణనీయంగా తగ్గుతుందని అంచనా వేస్తున్నారు. అలాగే పాత పంపులను అధిక సామర్థ్యం గల మోటార్లతో మార్చడం ద్వారా విద్యుత్ వినియోగాన్ని తగ్గించవచ్చని అధికారులు భావి స్తున్నారు.

దీర్ఘకాలికంగా చూస్తే, ఇరిగేషన్ ప్రాజెక్టుల ప్రణాళికలోనే విద్యుత్ అవసరాలను పరిగణలోకి తీసుకుని ప్రత్యేక విధా నం రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉంది. ఇరిగేషన్‌కు ప్రత్యేక టారిఫ్ విధానం, విద్యుత్‌నీటి సమన్వయ విధానాన్ని అమలు చేస్తే భవిష్యత్తులో ఇలాంటి సంక్షోభాలు నివారించవచ్చని నిపుణులు అభిప్రాయపడు తున్నారు.