వాతావరణ మార్పు అనేది దూరపు ముప్పు కాదు, సజీవ వాస్తవం: మంత్రి ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి

‘భవిష్యత్ తరాలు మనల్ని క్షమిస్తాయా?’ అనే సింపోజియం క్లైమేట్ డైలాగ్‌లో, వర్షపాత లోటు, అడుగంటిపోతున్న భూగర్భ జలాలు, పెరుగుతున్న నీటి అనిశ్చితిపై మంత్రి హెచ్చరిక

సరస్సులు, జలాశయాల పరిరక్షణకు భారతదేశం చేపట్టిన అత్యంత చురుకైన కార్యక్రమాలలో హైడ్రా ఒకటి

సింపోజియం అత్యవసర వాతావరణ చర్చలను రేకెత్తించింది

తెలంగాణ ‘ఫారెస్ట్‌మ్యాన్’ దుషర్ల సత్యనారాయణకు సింపోజియం లక్ష రూపాయల చెక్కును అందజేసింది

హైదరాబాద్, జూలై 18: వాతావరణ మార్పు అనేది ఇకపై సుదూర పర్యావరణ సమస్య కాదు, ఇది సామూహిక చర్య, బాధ్యత, చైతన్యవంతమైన జీవనం అవసరమయ్యే తక్షణ సవాలు అని హైదరాబాద్‌లోని మాదాపూర్‌లోని హోటల్ అవసాలో శుక్రవారం రాత్రి పొద్దుపోయే వరకు జరిగిన “భవిష్యత్ తరాలు మనల్ని క్షమిస్తాయా?” అనే సింపోజియం ఆలోచనాత్మక ప్యానెల్ చర్చ నుండి ఏకగ్రీవ సందేశం వెలువడింది. కేవలం ఆహ్వానితులకు మాత్రమే ప్రవేశం కల్పించే, లాభాపేక్ష లేని ఈ వేదిక, భవిష్యత్ తరాలకు మిగిలిపోయే పర్యావరణ వారసత్వంపై చర్చించడానికి విధాన రూపకర్తలు, శాస్త్రవేత్తలు, పారిశ్రామికవేత్తలు, పర్యావరణవేత్తలు,  యువ మార్పుకర్తలను ఒకచోట చేర్చింది. ఈ చర్చలు రాత్రి పొద్దుపోయే వరకు కొనసాగాయి, ఇది ఈ అంశంపై వారి భాగస్వామ్యం యొక్క లోతును, దాని ప్రాముఖ్యతను ప్రతిబింబించింది.

ఈ సభను ఉద్దేశించి తెలంగాణ ప్రభుత్వ నీటిపారుదల, CAD శాఖ మంత్రి ఎన్. ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి మాట్లాడుతూ, వాతావరణ మార్పు అనేది ఇకపై సుదూర వాస్తవం కాదని, అనూహ్యమైన నదీమట్టాలు, నీటిపారుదల చక్రాలు, పంటల సరళి, అస్థిరమైన నీటి లభ్యతలో ఇది ప్రతిబింబిస్తున్న సజీవ వాస్తవమని అన్నారు. ఎల్ నినో ప్రభావం కారణంగా తెలంగాణ వర్షపాత లోటు, కరువు లాంటి సంవత్సరం వైపు పయనిస్తోందని ఆయన హెచ్చరించారు. అలాగే, భవిష్యత్తులో ఎదురయ్యే నీటి నిర్వహణ సవాళ్లను అంచనా వేయడానికి కేవలం చారిత్రక సమాచారం మాత్రమే ఇకపై సరిపోదని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

రాష్ట్రంలో కురిసే వర్షం కంటే మహారాష్ట్ర, కర్ణాటకలలో కురిసే వర్షంపైనే తెలంగాణ ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉందని మంత్రి పేర్కొన్నారు. భూగర్భ జలమట్టాలు ఆందోళనకరంగా తగ్గిపోతున్నాయని ఆయన ప్రముఖంగా పేర్కొన్నారు. ఒకప్పుడు సుమారు 50 అడుగుల లోతులోనే భూగర్భ జలాలు లభించేవని, కానీ ఇప్పుడు హైదరాబాద్‌లోని అనేక ప్రాంతాలలో వాటిని వెలికి తీయడానికి దాదాపు 1,000 అడుగుల లోతు వరకు తవ్వవలసి వస్తోందని ఆయన తెలిపారు. వర్షపు నీటి సేకరణ, శాస్త్రీయ నీటి నిర్వహణ ఆవశ్యకతను నొక్కిచెబుతూ, వాతావరణ సంబంధిత అనిశ్చితులను మరింత మెరుగ్గా అంచనా వేయడానికి, రైతులకు మద్దతు ఇవ్వడానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పలు వ్యవస్థలను అనుసంధానిస్తోందని ఆయన అన్నారు.

సరస్సులు, జలాశయాలు, మురుగునీటి వ్యవస్థలను పరిరక్షించడంలో దేశంలోనే అత్యంత చురుకైన కార్యక్రమాలలో ఒకటిగా 'హైడ్రా' (HYDRAA)ను ఆయన ప్రముఖంగా ప్రస్తావించారు. చర్చను ప్రారంభిస్తూ, సింపోజియం వ్యవస్థాపకుడు,ఛైర్మన్ అయిన శ్రీ గిరీష్ మల్పాని, "భూమిపై అత్యంత ప్రమాదకరమైన ప్రదేశం యుద్ధ క్షేత్రం కాదు, మనకు తెలిసిన దానికి, మనం జీవించే విధానానికి మధ్య ఉన్న అంతరమే అది" అని వ్యాఖ్యానించారు. ప్రతి ఒక్కరూ మరింత చైతన్యవంతమైన జీవనశైలిని అలవర్చుకోవాలని పిలుపునిస్తూ, భవిష్యత్ తరాలు ఆరోగ్యకరమైన, మరింత సుస్థిరమైన ప్రపంచాన్ని వారసత్వంగా పొందేలా ఈ గ్రహాన్ని పరిరక్షించడానికి జీవితకాల నిబద్ధతను కనబరచాలని ఆయన ప్రేక్షకులను కోరారు.

ఈ సాయంత్రం జరిగిన కార్యక్రమంలో, గ్లోబల్ ఎర్త్ ప్రైజ్ 2026 విజేతలు, త్రాగునీటి నుండి మైక్రోప్లాస్టిక్‌లను తొలగించడానికి చింత గింజల వ్యర్థాల నుండి అభివృద్ధి చేసిన వినూత్న పరిష్కారమైన 'ప్లాస్-స్టిక్' వ్యవస్థాపకులైన అవ్యానా మెహతా, అరియానా అగర్వాల్ స్ఫూర్తిదాయకమైన ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా దాదాపు 220 కోట్ల మందికి సురక్షితమైన త్రాగునీరు అందుబాటులో లేదనే వాస్తవంతో ప్రేరణ పొందిన ఈ యువ ఆవిష్కర్తలు, తమ పర్యావరణ అనుకూల, జీవ-అయస్కాంత సహజ గడ్డకట్టించే పదార్థం (కోయాగ్యులెంట్) విద్యుత్ లేదా సంక్లిష్టమైన మౌలిక సదుపాయాలు అవసరం లేకుండా, ఒక అమెరికన్ డాలర్ కన్నా తక్కువ ఖర్చుతో 1,000 లీటర్ల నీటి నుండి 87 శాతం మైక్రోప్లాస్టిక్‌లను ఎలా తొలగించగలదో వివరించారు. 169 దేశాలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న ప్రాంతీయ విజేతల నుండి వారి ఆవిష్కరణ గ్లోబల్ ఎర్త్ ప్రైజ్ 2026ను అందుకోవడానికి ఎంపిక చేయబడింది. "కాలుష్యంలో భాగం కాకండి, పరిష్కారంలో భాగం అవ్వండి." అంటూ వారు ప్రేక్షకులకు ఒక శక్తివంతమైన విజ్ఞప్తితో తమ ప్రసంగాన్ని ముగించారు.

ఈ చర్చకు మోడరేటర్‌గా వ్యవహరించిన ది ఎనర్జీ అండ్ రిసోర్సెస్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ (TERI) డైరెక్టర్ జనరల్ డాక్టర్ విభా ధావన్, ఆహార వ్యవస్థలపై వాతావరణ మార్పుల పెరుగుతున్న ప్రభావాన్ని ప్రముఖంగా ప్రస్తావించారు. జల వనరులలో విస్తృతంగా వ్యాపించిన మైక్రోప్లాస్టిక్ కాలుష్యం కారణంగా చేపల ద్వారా ప్లాస్టిక్‌ను తినే అవకాశం గణనీయంగా పెరిగిందని ఆమె గమనించారు. వాతావరణ మార్పుల వల్ల అత్యధికంగా దెబ్బతినే అంశాలలో ఆహార భద్రత కూడా ఒకటని, ఆహార వ్యవస్థలను పరిరక్షించడానికి తక్షణ వాతావరణ చర్యలు అవసరమని ఆమె నొక్కి చెప్పారు.

హైదరాబాద్ పర్యావరణ పరివర్తనపై మాట్లాడుతూ, ఐఐటి హైదరాబాద్‌లోని వాతావరణ మార్పుల విభాగం అధిపతి ప్రొఫెసర్ ఆసిఫ్ ఖురేషి, నగరంలో వేగంగా క్షీణిస్తున్న పచ్చదనంపై ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ప్రస్తుత ధోరణులు ఇలాగే కొనసాగితే, 2035 నాటికి హైదరాబాద్‌లో అదనపు చెట్లు నాటడానికి దాదాపుగా స్థలం మిగలని పరిస్థితికి చేరుకోవచ్చని, ఇది పట్టణ పర్యావరణ పునరుద్ధరణను మరింత కష్టతరం చేస్తుందని ఆయన హెచ్చరించారు. కాలుష్యం అనేది ప్రాథమికంగా మానవ కార్యకలాపాల ఫలితమేనని సిఐఐ తెలంగాణ ఛైర్మన్ గౌతమ్ రెడ్డి గమనించారు. ప్రతి ఆర్థిక కార్యకలాపానికి పర్యావరణ పాదముద్ర ఉన్నప్పటికీ, సుస్థిర అభివృద్ధి అంటే వృద్ధిని బాధ్యతతో సమతుల్యం చేయడం, భవిష్యత్ తరాలు ఆర్థిక శ్రేయస్సుతో పాటు ఆరోగ్యకరమైన పర్యావరణాన్ని వారసత్వంగా పొందేలా చూడటం అని ఆయన అన్నారు.

ఒడిశాకు చెందిన పర్యావరణవేత్త, జల కార్యకర్త అయిన శ్రీ రంజన్ పాండా, కేవలం చట్టాలు మాత్రమే పర్యావరణ సమస్యలను పరిష్కరించలేవని నొక్కి చెప్పారు. చట్టాలకు ఇంగితజ్ఞానం, పౌర బాధ్యత, పౌరులలో సుస్థిర విలువలను లోతుగా అలవర్చుకోవడం వంటివి తోడైతే తప్ప, అర్థవంతమైన ప్రవర్తనా మార్పు అంతుచిక్కనిదిగానే మిగిలిపోతుందని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. క్షేత్రస్థాయిలో అత్యుత్తమ పర్యావరణ నాయకత్వాన్ని గుర్తిస్తూ, తెలంగాణకు చెందిన మన్వీర్ సింగ్ (“ప్లాస్టిక్‌వల్లా”) మరియు దుషర్ల సత్యనారాయణ (“ఫారెస్ట్‌మ్యాన్”) లకు పర్యావరణ ప్రభావం విభాగంలో సింపోజియం ప్రత్యేక గౌరవాలను ప్రదానం చేసింది. ఈ గుర్తింపులో భాగంగా, పర్యావరణ పరిరక్షణ మరియు అటవీకరణకు ఆయన చేసిన అసాధారణమైన మరియు నిరంతర కృషికి ప్రశంసగా, సింపోజియం దుషర్ల సత్యనారాయణకు రూ. 1 లక్ష చెక్కును అందజేసింది.

వాతావరణ మార్పు అనేది కేవలం పర్యావరణ సమస్య మాత్రమే కాదని, ఇది ప్రభుత్వాలు, వ్యాపారాలు, విద్యాసంస్థలు, పౌర సమాజం, పౌరుల మధ్య సహకారం అవసరమయ్యే ఒక ఆర్థిక, సామాజిక, అభివృద్ధి, నైతిక సవాలు అని నిర్వాహకులు పునరుద్ఘాటించారు. అర్థవంతమైన సంభాషణలు, ఆచరణాత్మక ఫలితాల ద్వారా, మరింత సుస్థిరమైన భవిష్యత్తు కోసం బాధ్యతాయుతమైన నాయకత్వాన్ని, సమాచారంతో కూడిన నిర్ణయాలను ప్రేరేపించే ఒక వేదికను ఈ సింపోజియం సృష్టిస్తూనే ఉంది. దార్శనికులు ఒకచోట కలిసే వేదికగా స్థాపించబడిన సింపోజియం, క్రమంగా ఆలోచన, అభ్యసనం, కార్యాచరణను ప్రోత్సహించే ఉన్నత-నాణ్యత గల చర్చల వేదికగా ఆవిర్భవించింది. ప్రాముఖ్యత కలిగిన సంభాషణల ద్వారా, అంతకంతకూ అనుసంధానమవుతున్న ప్రపంచంలో బాధ్యతాయుతమైన నాయకత్వాన్ని మరియు సమాచారంతో కూడిన నిర్ణయాలను ప్రేరేపించాలని ఇది కోరుకుంటుంది.

మీడియా సంప్రదింపులు: సోలస్ మీడియా, డి. రామచంద్రం, మొబైల్: 9848042020