అనుములలో పురాతన శివాలయం

తెలంగాణ రాష్ర్టం నల్లగొండ జిల్లాలో ఉన్న అనుముల గ్రామం మండల కేంద్రం. అనుములనే హాలియా అంటారు. అహల్య నది పక్కనే పారుతుంటుంది. పాత అనుముల కొత్త అనుముల మధ్యలో పురాతన శివుని గుడి ఉంది. శిథిలమై మిగిలిన ఏక గర్భగుడిలో ఎత్తున శివలింగం ఉన్నది. గర్భాలయ ద్వారం మీద కలశాలున్నాయి.

ఆ ప్రాంగణంలో విడిశిల్పాలలో చతుర్భుజి చాముండ శిల్పం, ఒక దేవతామూర్తి తల, ద్విభుజుడైన శైవమూర్తి విగ్రహం, చతుర్భుజి మహిషాసురమర్దిని, వేర్వేరుచోట్ల ఇద్దరు చతుర్భజ భైరవులు, వేర్వేరు కాలాలకు చెందిన మూడు నాగశిలలున్నాయి. నంది వాహనంతో జటామకుటధారి, చతుర్భు జుడు, పరహస్తాలలో దండం, నిజహస్తాలలో అభయహస్తంతో అక్షమాల, పుస్తకం, మెడలో హార, గ్రైవేయకాలు, కేయూరాలు, వక్షబంధం, మణిమేఖల, ఉరుడాలు, హస్తాలకు కంకణాలు, కాళ్లకు పాం జీబులు, సుఖాసనంలో ఉన్న దక్షిణామూర్తి శిల్పం ప్రత్యేకం.