ప్రపంచ రాజకీయ వేదికపై ఇరాన్-, సౌదీ అరేబియా దేశాల మధ్య ఒ ప్పందాలు జరిగినట్లు కనిపిస్తున్నా, లోపల మాత్రం మునుపెన్నడూ లేనంతగా యుద్ధ జ్వాలలు రగులుతున్నాయి. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ కూటమి ఒకవైపు, రష్యా, చైనా, ఉత్తర కొరియా మరోవైపు చీలిపోయి ఉక్రెయిన్ నుంచి టెహ్రాన్ వరకు యుద్ధాన్ని నడుపుతుంటే, తెర వెనుక ఖతార్, నార్వే వంటి దేశాలు రాయబారాల పేరుతో, యెమెన్ (హౌతీలు), లెబనాన్ (హెజ్బొల్లా) వంటి గ్రూపులు ఇరాన్ మద్దతుతో ఈ గొడవల్లో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.

క్షిపణుల వర్షం నుంచి బాంబు పేలుళ్ల దాకా ప్రతిదీ ఒక పెద్ద యుద్ధానికి సంకేతంగా కనిపిస్తున్నది. ‘ప్రజాస్వామ్యం’ పేరుతో అగ్రరాజ్యాలు సా గిస్తున్న పెత్తందారీ పోరు నేడు ప్రపంచాన్ని ఆందోళనలో పడేసింది. ఒక దేశంపై మరొకటి దాడి చేస్తూ, అక్కడి చమురు, గ్యాస్ వన రులను దోచుకోవడానికి ‘శాంతిని కాపాడుతున్నాం’ అనే సాకును వెతుక్కోవడం ఆధు నిక రాజకీయాల్లో అతిపెద్ద మోసంగా మారిపోయింది. 

ద్వంద్వ నీతికి పరాకాష్ట..

మధ్యప్రాచ్యంలో ఇరాన్ ఒక స్వతంత్ర, బాధ్యతాయుతమైన శక్తిగా ఎదగడాన్ని పశ్చి మ దేశాలు జీర్ణించుకోలేకపోవడం నేటి అం తర్జాతీయ రాజకీయాల్లో ఒక చేదు నిజం. 2015లో ప్రపంచ దేశాల సాక్షిగా కుదిరిన అణు ఒప్పందం నుంచి 2018, మే 8న అ మెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఏకపక్షం గా తప్పుకోవడం అంతర్జాతీయ చట్టాలను అపహాస్యం చేయడమే.

ఇరాన్ తన దేశ రక్షణ కోసం క్షిపణులను అభివృద్ధి చేసుకుం టే దానిని ‘ప్రపంచ ముప్పు’గా పరిగణించే అమెరికా, అదే సమయంలో తన మిత్రదేశాలకు వేల కోట్ల డాలర్ల అత్యాధునిక ఆయు ధాలను సరఫరా చేయడం ఏ రకమైన ప్రజాస్వామ్యమో ప్రపంచ దేశాలు ఆలోచించాలి. ఇటీవల 2026 ప్రారంభంలో ఇరాన్ తన శాంతియుత అణు కార్యక్రమాలను పారదర్శకంగా కొనసాగిస్తున్నట్లు ప్రకటించినా, దానిపై మళ్లీ కఠిన ఆంక్షలు విధించడం శోచనీయం.

ఇరాన్ తన ప్రజల ఆకాంక్షలకు అనుగుణంగా, సొంత కాళ్లపై నిలబడే ప్రయ త్నం చేస్తున్న వేళ, బయటి శక్తులు కుట్రపూరితంగా అక్కడ అస్థిరతను సృష్టించడం వారి ద్వంద్వ నీతికి పరాకాష్ట. చరిత్రను పరిశీలిస్తే ఇరాన్ ఎప్పుడూ ఏ దేశంపై యు ద్ధాన్ని ప్రకటించలేదు. కేవలం తన ఉనికిని, సార్వభౌమత్వాన్ని కాపాడుకోవాలని మా త్రమే ఆశిస్తోంది.

నాటో పెత్తందారీతనం..

రష్యా-, ఉక్రెయిన్ యుద్ధం కేవలం రెండు దేశాల మధ్య భూభాగ వివాదం కాదు, ఇది నాటో సంస్థ చేస్తున్న అనాలోచిత విస్తరణ ఫలితం. 1991లో సోవియట్ విచ్ఛిన్నం త ర్వాత తూర్పు వైపు విస్తరించబోమని ఇచ్చిన హామీని తుంగలో తొక్కడం వల్ల 2022 ఫిబ్రవరి 24న రష్యా సైనిక చర్యకు దిగాల్సి వచ్చింది. ఐదేళ్లుగా సాగుతున్న యుద్ధంలో ఉక్రెయిన్‌ను పావుగా వాడుకుంటున్న అమెరికా, ఐరోపా దేశాలు అక్కడ శాంతిని నెలకొ ల్పడం కంటే ఆయుధ విక్రయాలకే మొగ్గు చూపుతున్నాయి. బుచా, ఖార్కివ్ వంటి నగరాల్లో జరుగుతున్న ప్రాణ నష్టానికి రష్యాను మాత్రమే బాధ్యుడిని చేయడం ఏకపక్షం.

నా టో తన దూకుడును తగ్గించుకుని ఉంటే, వే లాది మంది ప్రాణాలు మిగిలేవి. ప్రజాస్వా మ్య పరిరక్షణ పేరుతో ఉక్రెయిన్ యువతను యుద్ధ ట్యాంకుల ముందుకు తోయడం గర్హనీయం. ఇది పశ్చిమ దేశాల స్వార్థపూరిత యుద్ధం తప్ప మరొకటి కాదు. ఐక్యరాజ్యసమితి నేడు అగ్రరాజ్యాల కబంధ హస్తాల్లో చిక్కుకుని విలవిల్లాడుతోంది. 1945లో ఏర్పడిన భద్రతా మండలి నేటి 2026 నాటి ప్రపంచ వాస్తవాలను ప్రతిబింబించడం లేదు. అమెరికా, రష్యా, చైనా వంటి దేశాలు తమ ప్రయోజనాల కోసం వీటోను వాడుకుంటూ శాంతి తీర్మానాలను అడ్డుకుంటు న్నాయి.

గాజా లేదా ఇరాన్ విషయంలో ఇజ్రాయెల్ చేస్తున్న దాడులను అమెరికా అడ్డుకోకపోగా సమర్థిస్తోంది. అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం ఇచ్చే ఆదేశాలను కూడా బేఖాతరు చేసే స్థాయికి ఈ దేశాల అహంకారం పెరిగింది. ఐరాసలో భారత్ వంటి దేశాలకు శాశ్వత సభ్యత్వం ఇవ్వకపోవడం వల్ల ప్రపంచంలో ప్రజాస్వామ్య స్ఫూర్తి దెబ్బతింటోం ది. కేవలం ఐదు దేశాల చేతుల్లో ప్రపంచ భ విష్యత్తును ఉంచడం అత్యంత ప్రమాదకరమైన విషయం.

ఆయుధ వ్యాపారం..

యుద్ధం వల్ల పాలకులు లాభపడవచ్చు కానీ, సామాన్య ప్రజలు మాత్రం ఆకలితో అ లమటిస్తున్నారు. ఉక్రెయిన్ యుద్ధం, ఇరాన్ పై ఆంక్షల వల్ల 2025 ప్రపంచవ్యాప్తంగా గోధుమలు, వంట నూనె, చమురు ధరలు ఆకాశాన్ని తాకాయి. నల్ల సముద్రం గుండా ధాన్యం రవాణాపై కుదిరిన ఒప్పందాలు వైఫల్యం చెందడం వల్ల ఆఫ్రికాలో కరువు పరిస్థితులు నెలకొన్నాయి. ఇరాన్ వంటి దేశాల నుంచి చమురు కొనుగోలు చేయకుండా భారత్ వంటి దేశాలపై ఒత్తిడి తీసుకురావడం వల్ల ఇంధన ధరలు పెరిగి ద్రవ్యోల్బణం ముదిరింది.

ఆంక్షలు అనేవి ఆర్థిక ఉగ్రవాదంగా మారి సామాన్యుడి కడు పు కొడుతున్నాయి. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల ఆర్థిక ప్రగతిని అడ్డుకోవడానికి యు ద్ధాన్ని ఒక అస్త్రంగా వాడుకోవడం ఆధునిక రాజకీయాల్లో దౌర్భాగ్యం. యుద్ధాల వల్ల కేవలం ఆయుధ కంపెనీల జేబులు మాత్ర మే నిండుతున్నాయి. దక్షిణ చైనా సముద్రం లో ఉద్రిక్తతలు పెంచడం ద్వారా ఆసియా పసిఫిక్ ప్రాంతాన్ని అస్థిరపరిచేందుకు పశ్చి మ దేశాలు ప్రయత్నిస్తున్నాయి. 1979 నాటి ‘తైవాన్ రిలేషన్స్ యాక్ట్’ను సాకుగా చూపి అమెరికా తన యుద్ధ నౌకలను అక్కడ మో హరించడం చైనాను రెచ్చగొట్టడమే అవుతుంది.

2026లో తైవాన్ చుట్టూ జరుగు తున్న సైనిక విన్యాసాలు ప్రపంచ వాణిజ్యా నికి పెద్ద ముప్పుగా మారాయి. సెమీకండక్టర్ల సరఫరాను అడ్డుపెట్టుకుని రాజకీయాలు చేయడం వల్ల ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ కుప్పకూలే ప్రమాదముంది. ప్రజాస్వామ్యాన్ని కాపాడుతున్నామని చెబుతూ క్వాడ్ వంటి కూటముల ద్వారా ఆసియా దేశాల మధ్య విభేదాలు సృష్టించడం సరికాదు. ఈ ప్రాం తంలో శాంతి నెలకొనాలం టే చైనా, దాని పొరుగు దేశాల మధ్య చర్చలు జరగాలి తప్ప, బాహ్య శక్తుల జోక్యం ఉండకూడదు. ఆసియా ఐక్యతను దెబ్బతీయడమే పాశ్చా త్య దేశాల అంతిమ లక్ష్యంగా కనిపిస్తోంది.

భారత్ పాత్ర!

ప్రస్తుతం మధ్యప్రాచ్యం యుద్ధ జ్వాలల్లో రగులుతున్న తరుణంలో, భారత్ ఏ కూటమికి దాసోహం అనకుండా తన ‘వ్యూహా త్మక స్వయంప్రతిపత్తి’ని చాటుకుంటూ శాం తిదూతగా నిలుస్తోంది. అగ్రరాజ్యాల ఒత్తిడి ఉన్నప్పటికీ, ఇరాన్‌తో ఉన్న చారిత్రక సం బంధాలను కాపాడుకుంటూనే చాబహార్ ఓడరేవు వంటి కీలక ప్రాజెక్టుల ద్వారా ఆ దేశాన్ని ప్రపంచంతో కలిపే వంతెనగా భార త్ వ్యవహరిస్తోంది. ‘ఇది యుద్ధాల యుగం కాదు‘ అని ప్రధాని మోదీ చాటిచెప్పిన మా టలు నేడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతిధ్వనిస్తుండగా, వివాదాలను తుపాకీ గొట్టంతో కాకుం డా చర్చల ద్వారానే పరిష్కరించుకోవాలని భారత్ గట్టిగా నమ్ముతోంది.

ఇజ్రాయెల్, ఇరాన్ వంటి పరస్పర విరుద్ధ దేశాలతో సమానమైన సంబంధాలు కొనసాగించగలిగే ఏకైక శక్తిగా భారత్ ఎదగడం గొప్ప విషయం. ఈ క్లిష్ట సమయంలో ‘వసుధైక కుటుంబం’ అనే తత్వమే ప్రపంచానికి అసలైన మార్గదర్శి అని భారత్ నిరూపిస్తోంది. ప్రస్తుత ప్రపంచం యుద్ధ మేఘాల నుంచి బయటపడాలంటే కేవలం ప్రసంగాలు సరిపోవు, తక్షణమే క్షేత్రస్థాయిలో కొన్ని విప్లవా త్మక చర్యలు చేపట్టాలి.

మొదట దేశాల మ ధ్య నెలకొన్న వివాదాలను తుపాకీ గొట్టం తో కాకుండా, చర్చల ద్వారా పరిష్కరించుకు నే ప్రయత్నం చేయాలి. ఇరాన్ వంటి దేశాలపై విధిస్తున్న అక్రమ ఆర్థిక ఆంక్షలను తక్షణమే ఎత్తివేసి, ఆ దేశాన్ని స్వేచ్ఛాయుత ప్ర పంచ మార్కెట్‌లోకి అనుమతించడం ద్వా రానే మధ్యప్రాచ్యంలో శాంతి నెలకొంటుంది.

అలాగే, నాటో తన విస్తరణా కాంక్ష ను పక్కనబెట్టి రష్యాకు భద్రతాపరమైన స్పష్టమైన హామీ ఇవ్వడం ద్వారా ఐరోపాలో రక్త పాతాన్ని ఆపవచ్చు. అణు ఆయుధాల త యారీని పూర్తిగా నిషేధించేలా ‘గ్లోబల్ న్యూక్లియర్ డిసాల్వ్‌మెంట్’ను కఠినంగా అమలు చేయాలి. మానవత్వం గెలవాలంటే ఆయుధాల తయారీకి వెచ్చిస్తున్న నిధులను ఆరోగ్యం, విద్యపై ఖర్చు చేయాలి. ప్రజాస్వా మ్యం అనేది దాడులకు సాకు కాకూడదు, అది చర్చలకు వేదిక కావాలి.