ప్రపంచానికి భారత్ సత్తా చాటిన ప్రయాణం
భారతదేశ అంతరిక్ష చరిత్రలో 1963 నవంబర్ 21 ఓ సువర్ణ అధ్యాయం. అంతరిక్ష రంగంలో ప్రపంచ దేశాలతో పోటీ పడాలనే లక్ష్యంతో భారత్ వేసిన తొలి అడుగు ఇదే. కేరళలోని తుంబా ఈక్వటోరియల్ రాకెట్ లాంచింగ్ స్టేషన్ (TERLS) నుంచి తొలిసారిగా నైక్-అపాచీ రాకెట్ను ప్రయోగించి భారత అంతరిక్ష ప్రస్థానానికి (Space Journey) శ్రీకారం చుట్టారు.
అప్పట్లో అంతరిక్ష పరిశోధనలకు అవసరమైన అత్యాధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, వనరులు భారత్కు పరిమితంగానే ఉండేవి. అయినప్పటికీ శాస్త్రవేత్తల పట్టుదల, అంకితభావంతో ఈ చారిత్రాత్మక ప్రయోగం (Historic Launch) సాధ్యమైంది. ఈ ప్రయోగం భారత అంతరిక్ష పరిశోధనలకు కొత్త దిశానిర్దేశం చేసింది. అనంతరం 1969లో భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO) ఏర్పాటై అభివృద్ధి ప్రయాణంలో కీలక మైలురాళ్లు చేరుకుంది.
తొలి ప్రయోగంతో ప్రారంభమైన ఈ ప్రయాణం స్వదేశీ ఉపగ్రహాల తయారీ, రాకెట్ ప్రయోగాలు, సమాచార, వాతావరణ ఉపగ్రహాల అభివృద్ధి వరకు విస్తరించింది. ఆ తర్వాత చంద్రయాన్, మంగళయాన్ వంటి ప్రతిష్ఠాత్మక అంతరిక్ష యాత్రలతో (Space Missions) ప్రపంచ దేశాల దృష్టిని భారత్ ఆకర్షించింది. చంద్రయాన్-3 ద్వారా 2023 ఆగస్టు 23న చంద్రుడి దక్షిణ ధ్రువ ప్రాంతానికి సమీపంలో విజయవంతంగా సాఫ్ట్ ల్యాండింగ్ (Soft Landing) చేసిన తొలి దేశంగా చరిత్ర సృష్టించింది.
ఒకప్పుడు పరిమిత వనరులతో చిన్న రాకెట్ను ప్రయోగించిన భారత్.. నేడు అగ్రశ్రేణి అంతరిక్ష శక్తుల సరసన నిలిచింది. తుంబా నుంచి మొదలైన ఆ ప్రయాణం నేటికీ ఎన్నో కొత్త లక్ష్యాల దిశగా కొనసాగుతోంది.