నానా పటేకర్ ఇకలేరు!

1. నానా పటేకర్: 1951-2026
2. గోవాలో హఠాన్మరణం
3. అధికారిక లాంఛనాలతో అంత్యక్రియలు 
4. సినీ ప్రముఖుల దిగ్భ్రాంతి

బాలీవుడ్ సినీ నటసింహం నానా పటేకర్(Bollywood Actor Nana Patekar) హఠాన్మరణం చెందారు. గోవాలోని దోనా పౌలాలో ఉన్న తన నివాసంలో గురువారం తెల్లవారుజామున తీవ్ర గుండెపోటుతో కన్నుమూశారు. గోవా నుంచి మృతదేహాన్ని పుణెకు తరలించారు. దొణజె గ్రామంలో ఉన్న ఆయన ఫామ్‌హౌస్‌లో.. మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం అధికారిక లాంఛనాలతో అంత్యక్రియలు నిర్వహించింది.

నానా పటేకర్ హఠాన్మరణం పట్ల రాష్ట్రపతి ముర్ము, ప్రధాని మోదీ, సినీ నటులు రజనీకాంత్, అక్షయ్ కుమార్, జూనియర్ ఎన్టీఆర్ సహా దేశవ్యాప్తంగా పలువురు రాజకీయ, సినీ ప్రముఖులు తీవ్ర  సంతాపం వ్యక్తం చేశారు. నటన తపస్సుగా, వైవిధ్యమైన పాత్రలతో.. బుల్లెట్లలాంటి డైలాగులతో మరాఠీ నాటకరంగం, హిందీ సినిమా రంగంపై నానా పటేకర్ చెరగని ముద్ర వేశారు.

నానా విధముల మెప్పించి.. కార్డియాక్ అరెస్ట్‌తో తుదిశ్వాస..

లెజెండరీ నటుడు నానా పటేకర్(75) గురువారం తెల్లవారుజామున తీవ్ర గుండెపోటుతో కన్నుమూశారు. గోవాలోని దోనా పౌలాలో ఉన్న తన నివాసంలో ఆయన అస్వస్థతకు గురై స్పృహ తప్పి పడిపోగా, వెంటనే మణిపాల్ ఆసుపత్రికి తరలించారు. వైద్యులు 45 నిమిషాల పాటు సీపీఆర్ చేసినప్పటికీ ఫలితం లేకపోయింది.

ఉదయం 5:20 గంటలకు ఆయన మరణించినట్లు వైద్యులు ధ్రువీకరించారు. చనిపోవడానికి కొన్ని గంటల ముందే ఆయన తనకు ఆరోగ్యం బాగాలేదంటూ ఒక స్నేహితుడికి మొబైల్ మెసేజ్ కూడా పంపారు. ఆయన స్పందించే లోపే అంతా అయిపోయింది. మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం నానా పటేకర్ అంత్యక్రియలను పూర్తి అధికారిక లాంఛనాలతో నిర్వహించింది. పుణశ్రీ సమీపంలోని దొణజె గ్రామంలో ఉన్న ఆయన ఫామ్‌హౌస్‌లో అంత్యక్రియలు పూర్తయ్యాయి. 

ముంబై వీధుల్లో సినిమా పోస్టర్లకు రంగులు వేసి.. 

మహారాష్ట్రలోని మురుద్ 1951 జనవరి 1న నానా పటేకర్ జన్మించారు. ఆయన అసలు పేరు విశ్వనాథ్ పటేకర్. థియేటర్ రోజుల్లో పరిచయమైన నటి, నిర్మాత, బ్యాంక్ ఉద్యోగిని నీలకంఠిని నానా పటేకర్ 1978లో వివాహం చేసుకున్నారు. పెద్ద కుమారుడు దుర్వాస పటేకర్ రెండున్నరేళ్ల వయసులోనే కన్నుమూశాడు.

రెండో కుమారుడు మల్హర్ పటేకర్ ప్రస్తుతం చిత్ర పరిశ్రమలో దర్శకుడిగా రాణిస్తున్నారు. నానా 13 ఏళ్ల వయసులోనే చదువు ఖర్చుల కోసం ముంబై వీధుల్లో సినిమా పోస్టర్లకు రంగులు వేసే పనిచేశారు. ముంబైలోని ప్రసిద్ధ సర్ జేజే ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ అప్లైడ్ ఆర్ట్‌లో చదువుకున్న ఆయన రంగస్థలం వైపు అడుగులు వేశారు. 1978లో వచ్చిన ‘గమన్’ చిత్రంతో బాలీవుడ్ ఎంట్రీ ఇచ్చారు. ఆ తర్వాత తన విలక్షణమైన బాడీ లాంగ్వేజ్, ఆవేశపూరితమైన డైలాగ్ డెలివరీతో భారతీయ సినిమాలోనే అత్యంత ప్రభావవంతమైన నటుల్లో ఒకరిగా ఎదిగారు. విలన్, హీరో, క్యారెక్టర్ ఆర్టిస్ట్, కామెడీ పాత్రల్లో అలవోకగా నటిస్తూ వైవిధ్యాన్ని చాటుకున్నారు.

‘పరిందా (1989), ‘క్రాంతివీర్ (1994), ‘అగ్ని సాక్షి, ‘ఖామోషి’ (1996), వెల్‌కమ్ (2007), వెల్కమ్ బ్యాక్ (2015), రాజనీతి (2010), నటసమ్రాట్ (2016), కాలా (2018) వంటి సినిమాలు ఆయనకు మంచి పేరు తెచ్చిపెట్టాయి. మూడు జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు, నాలుగు ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డులను అందుకున్నారు. బాలీవుడ్ చరిత్రలోనే ఉత్తమ నటుడు, ఉత్తమ సహాయ నటుడు, ఉత్తమ విలన్ కేటగిరీల్లో ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డులు సాధించిన ఏకైక నటుడిగా అరుదైన రికార్డు సృష్టించారు. 2013లో పద్మశ్రీ పురస్కారం దక్కింది. 

80 కోట్ల ఆస్తులున్నా.. సాధారణ జీవితం.. 

సినీ పరిశ్రమలో అగ్ర నటుడిగా కోట్లాది రూపాయలు సంపాదించినా, ఆయన ఏనాడూ విలాసవంతమైన జీవితాన్ని ఇష్టపడలేదు. ముంబైలో రూ.80 కోట్లకు పైగా ఆస్తులు ఉన్నప్పటికీ, ఆయన ఒక సాధారణ వన్ బీహెచ్‌కే ఫ్లాట్‌లోనే నివసించేవారు. షూటింగ్స్ లేని సమయంలో తన ఫామ్‌హౌస్‌లో ఒక సాధారణ రైతులా మట్టిలో కలిసి పనిచేసేవారు. 

సినిమా కోసం ఆర్మీ శిక్షణ

నానా పటేకర్ వెండితెరపైనే కాదు, నిజ జీవితంలోనూ దేశం కోసం తుపాకీ పట్టిన నిజమైన దేశభక్తుడు. 1999 కార్గిల్ యుద్ధ సమయంలో ఆయన ఆర్మీలో చేసిన సేవలు, సైన్యంతో ఆయనకున్న అనుబంధం ఎనలేనిది. 1980వ దశకం చివరిలో నానా పటేకర్ టెరిటోరియల్ ఆర్మీలో చేరారు.

1991లో ఆయన నటించి, దర్శకత్వం వహించిన ‘ప్రహార్: ది ఫైనల్ అటాక్’ చిత్రంలో ఆర్మీ కమాండో పాత్రను పోషించడం కోసం ఆయన ఏకంగా మూడేళ్ల పాటు భారత సైన్యానికి చెందిన మరాఠా లైట్ ఇన్ఫెంట్రీలో కఠినమైన శిక్షణ తీసుకున్నారు. ఆ సమయంలోనే ఆయనకు సైనిక క్రమశిక్షణ, రైఫిల్ షూటింగ్‌లో జాతీయ స్థాయి నైపుణ్యం లభించాయి. 1990లో ఆయనను టెరిటోరియల్ ఆర్మీలో గౌరవ కెప్టెన్‌గా, తర్వాత ఆయనకు గౌరవ లెఫ్టినెంట్ కల్నల్ హోదా దక్కింది. 

రక్షణ మంత్రిని ఒప్పించి.. కార్గిల్ యుద్ధంలో చేరి 

1999లో భారత్ మధ్య కార్గిల్ యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పుడు, దేశం కోసం స్వయంగా సరిహద్దుకు వెళ్లి సేవ చేయాలని నానా పటేకర్ నిశ్చయించుకున్నారు. ఒక సాధారణ పౌరుడిని యుద్ధ క్షేత్రంలోకి అనుమతించలేమని ఆర్మీ అధికారులు నిరాకరించడంతో, ఆయన అప్పటి రక్షణ మంత్రి జార్జ్ ఫెర్నాండెజ్‌ను నేరుగా సంప్రదించారు. తనకు మరాఠా లైట్ ఇన్ఫెంట్రీలో ఉన్న మూడేళ్ల కమాండో శిక్షణను వివరించి, పట్టుబట్టి యుద్ధ క్షేత్రానికి వెళ్లేందుకు ప్రత్యేక అనుమతి సాధించారు.

కెరీర్ అగ్రస్థానంలో ఉన్నప్పటికీ సినిమాలను పక్కనపెట్టి, గౌరవ కెప్టెన్ హోదాలో ఆయన సరిహద్దులకు వెళ్లారు. సుమారు 60 రోజుల పాటు ఆయన ఆర్మీ జవాన్లతో కలిసి క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో గడిపారు. కార్గిల్ యుద్ధ సమయంలో ద్రాస్, లేహ్, కుప్వారా, బారాముల్లా, సోపోర్ వంటి అత్యంత ప్రమాదకరమైన, ఉద్రిక్త ప్రాంతాల్లో ఆయన ప్రయాణించారు. సరిహద్దుకు వెళ్లేముందు 76 కిలోలు ఉన్న ఆయన, తిరిగి వచ్చేసరికి 56 కిలోలకు పడిపోయారు. అక్కడ తాను చేసిన సైనిక వ్యూహాత్మక ఆపరేషన్ల వివరాలను ఆర్మీ నిబంధనల ప్రకారం ఆయన ఎప్పుడూ బయటకు వెల్లడించలేదు.  

బతుకు నిండా విషాదాలే.. 

వెండితెరపై నటుడిగా ఎంతో ఆవేశాన్ని, గంభీరత్వాన్ని ప్రదర్శించిన లెజెండరీ నటుడు నానా పటేకర్ వ్యక్తిగత జీవితం పెను విషాదాల సమాహారం. తండ్రి గజానన్ పటేకర్ సాధారణ టెక్స్‌టైల్ వ్యాపారి. నానా పటేకర్ 28 ఏళ్ల వయసులో ఉన్నప్పుడు తండ్రి మరణించడంతో కుటుంబ భారం ఆయనపై పడింది. తోబుట్టువుల్లో ఐదుగురు చిన్నతనంలోనే మరణించగా.. అశోక్, దిలీప్ అనే ఇద్దరు సోదరులే మిగిలారు.

2019లో తన 99వ ఏట మరణించే వరకు నానా పటేకర్ తన తల్లి నిర్మలా పటేకర్‌తోనే కలిసి జీవించారు. భార్య నీలకంఠితో విభేదాల కారణంగా 35 ఏళ్లపాటు విడిగా ఉన్నప్పటికీ, చట్టబద్ధంగా ఎన్నడూ విడాకులు తీసుకోలేదు. ఒకరిపై ఒకరు గౌరవంతో వైవాహిక బంధాన్ని అలాగే కొనసాగించారు. పెద్ద కుమారుడు దుర్వాస రెండున్నరేళ్ల వయసులోనే కన్నుమూసిన బాధను మర్చిపోవడానికి ఆయన ఒక దశలో రోజుకు 60 సిగరెట్లు తాగే చైన్ స్మోకర్‌గా మారారు. ఆ తర్వాత 56 ఏళ్ల వయసులో ధూమపానం పూర్తిగా మానేశారు. 

తెర వెనుక సైనికుడు.. అన్నదాతల ఆపద్బాంధవుడు

నానా పటేకర్ కేవలం నటుడే కాదు, నిజ జీవితంలోనూ గొప్ప దేశభక్తుడు, మానవతావాది. కోట్లాది రూపాయల ఆస్తులు ఉన్నప్పటికీ ముంబైలో ఒక సాధారణ వన్ బీహెచ్‌కే ఫ్లాట్‌లో నివసిస్తూ అత్యంత నిరాడంబర జీవితాన్ని గడిపేవారు. తన సంపాదనలో దాదాపు 90 శాతం నిధులను సామాజిక సేవలకు, అన్నదాతల సంక్షేమానికి ధారపోసి నిజమైన ‘నటసమ్రాట్’ అనిపించుకున్నారు. 

సంతాపాలు.. నివాళులు

నానా పటేకర్ మరణం పట్ల రాజకీయ, సినీ ప్రముఖులు తీవ్ర దిగ్భ్రాంతి వ్యక్తం చేశారు. ఆయన భౌతికకాయానికి నివాళులర్పించిన ప్రముఖులు, సోషల్ మీడియాలో సంతాపాన్ని ప్రకటించారు. 

ద్రౌపది ముర్ము (రాష్ట్రపతి): ‘నానా పటేకర్ మరణం మన దేశ సాంస్కృతిక రంగానికి పెద్ద లోటు. థియేటర్, సినిమాల్లో ఆయన ప్రదర్శించిన అద్భుతమైన నటనా ప్రతిభ ఎప్పటికీ గుర్తుండిపోతుంది. ముఖ్యంగా సామాజిక సేవలో ఆయన చూపిన చొరవ భావితరాలకు స్ఫూర్తిదాయకం. వారి కుటుంబ సభ్యులకు నా ప్రగాఢ సానుభూతిని తెలియజేస్తున్నా’.

నరేంద్ర మోదీ (ప్రధానమంత్రి): ‘నానా పటేకర్ అద్భుతమైన నటనతో కోట్లాది మంది హృదయాలను గెలుచుకున్నారు. కేవలం వెండితెరపైనే కాకుండా, ’నామ్ ఫౌండేషన్’ ద్వారా రైతుల సంక్షేమం కోసం ఆయన చేసిన సేవలు ఎప్పటికీ చిరస్మరణీయం. ఆయన మరణం చలనచిత్ర రంగానికి, సమాజానికి తీరని లోటు’. 

దేవేంద్ర ఫడ్నవిస్ (మహారాష్ట్ర సీఎం): ‘నానా పటేకర్ మరణం మన రాష్ట్రానికి, మరాఠీ నేలకు పెద్ద ఆఘాతం. ఆయన కేవలం ఒక నటుడు మాత్రమే కాదు, కరవు బారిన పడిన మహారాష్ట్ర అన్నదాతల కన్నీళ్లు తుడిచిన నిజమైన ప్రజా బంధువు. మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం తరఫున ఈ గొప్ప నటుడికి నా అశ్రు నివాళులు అర్పిస్తున్నాను’. 

అమితాబ్ బచ్చన్: ‘నా ప్రియమైన స్నేహితుడు, అద్భుతమైన నటుడు నానా పటేకర్ ఇక లేరనే వార్త నన్ను తీవ్రంగా కలచివేసింది. ఆయనతో కలిసి పనిచేసిన రోజులు, సెట్స్లో ఆయన చూపించిన నటన, క్రమశిక్షణ నా జీవితంలో మర్చిపోలేని అనుభూతులు. భారతీయ సినిమా ఒక అరుదైన నటసింహాన్ని కోల్పోయింది. మిస్ యూ నానా, నీ ఆత్మకు శాంతి కలగాలి’. 

రజనీకాంత్: ‘నా ప్రియ మిత్రుడు నానా పటేకర్ మరణవార్త విని నా గుండె పగిలింది. ’కాలా’ సినిమాలో ఆయనతో కలిసి స్క్రీన్ షేర్ చేసుకోవడం నా కెరీర్లోనే ఒక గొప్ప అనుభవం. ఆయన నటనలోని తీవ్రత, నిజ జీవితంలోని నిరాడంబరత్వం ఎందరికో ఆదర్శంగా నిలుస్తాయి. నా సోదరుడిలాంటి నానాకు నా నివాళులు, వారి కుటుంబానికి నా ప్రగాఢ సానుభూతి’. 

ప్రమోద్ సావంత్ (గోవా సీఎం): ‘నానా పటేకర్ రంగస్థలం, హిందీ, మరాఠీ చిత్రసీమలో ఆయన సాగించిన ప్రయాణం, ప్రదర్శించిన వైవిధ్యమైన కళా నైపుణ్యం భారతీయ సినిమాలో చెరగని ముద్ర వేసాయి’. 

విరాట్ కోహ్లీ (క్రికెటర్):  ‘ఇండియన్ సినిమా ఒక నిజమైన లెజెండ్‌నున కోల్పోయింది. ఆయన అద్భుత మైన నటన, సమాజానికి ఆయన అందించిన వారసత్వం తరతరాల వరకు నిలిచిపోతాయి. ’.