రాజకీయాలకు అవినీతి చీడ!

అవినీతి సూచికగా సులభతర వ్యాపార నిర్వహణ

వ్యవస్థను మార్చేందుకు ఆశా కిరణంగా జెన్ జీ

* మహారాష్ట్ర, తెలుగు రాష్ట్రాల మధ్య కనిపించే వ్యత్యాసం ఒక కీలక విషయాన్ని సూచిస్తోంది. అవినీతి ఉందా లేదా అన్నదే కాకుండా, అది ఏ విధంగా వ్యవస్థీకృతమైందన్నది కూడా ఆర్థిక కార్యకలాపాలపై ప్రభావం చూపుతోంది. అనధికారిక, అంత ర్లీనంగా ఉండే అవగాహన  కారణంగా.. వ్యాపారవేత్తలు ఒక రకమైన ముందస్తు అంచనా వేసుకునే అవకాశం చిక్కుతుంది. దీనితో ఆర్థిక కార్యకలాపాలకు తక్కువ అంతరాయాలు కలుగుతాయి. రాజకీయ పోటీ మరింత అనిశ్చితంగా ఉన్న ప్రాంతా ల్లో మాత్రం వ్యాపారానికి సంబంధించిన నష్టాల ప్రమాదం కూడా పెరుగుతుంది.

* వ్యక్తిగత అవినీతి కేసులను బయటపెట్టడం కాదు. అలాంటి కేసులు పుట్టుకొచ్చే పరిస్థితులను మార్చడమే అసలైన సవాల్. జెన్ జీ ఓటర్లు, నాయకులు స్వల్పకాలిక రాజకీయ ప్రయోజనాల కంటే సంస్థాగత నిజాయితీకి, జవాబుదారీతనానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తే.. ప్రస్తుత వ్యవస్థలో చాలాకాలంగా పనిచేస్తున్న రాజకీయ వర్గాల కంటే భిన్నమైన మార్పుకు వారు దోహదపడే అవకాశం ఉంది. లేకపోతే, అవినీతి ప్రజా జీవితంలో తప్పించలేని ఒక భాగమనే భావన కొనసాగుతుంది. ఆ అవినీతి భారాన్ని మాత్రం సమాజంలోని ప్రజలు మోయాల్సి వస్తుంది.

భారత రాజకీయాల్లో నెలకొన్న సంక్లిష్ట పరిస్థి తుల నేపథ్యంలో.. (Complex situation background)రాష్ట్రాల్లో వేళ్లూనుకున్న అవినీతిని ఏ విధం గా సమర్థించుకుంటున్నాయో చెప్పడానికి ‘సులభతర వ్యాపార నిర్వహణ (Easier business management) (ఈజ్ ఆఫ్ డూయింగ్ బిజినెస్) అనేది ఒక సూచికగా మారింది. ఈ విషయంలో తెలుగు రాష్ట్రాలైన ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ కంటే మహారాష్ట్ర ముందంజలో ఉన్నట్లు కనిపిస్తోంది. మహారాష్ట్రలోని వ్యాపారవేత్తలు, పారిశ్రామికవేత్తలు అక్కడి పాలనా వ్యవస్థలో కొంత వరకు ముందస్తు అంచనాలకు వీలైన వాతావరణం ఉంటుందని చెబుతుంటారు.

అదే సమయంలో ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లో మాత్రం వ్యాపార వేత్తలు, పారిశ్రామిక వేత్తలు అలాంటి స్థిరత్వం, స్పష్టత కోసం ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారని అంటున్నారు. ఈ వ్యత్యాసానికి కారణం అవినీతి అక్కడ లేకపోవడం కాదు.. అది ఒక క్రమబద్ధమైన పద్ధతిలో కొనసాగుతుండట మేనని పరిశీలకులు అభిప్రాయ పడుతున్నారు.

దేశంలో రాజకీయ అధికారం అనేది తరచుగా నాయకులు, వారి కుటుంబ సభ్యులు, సన్నిహితులకు అకస్మాత్తుగా సంపదను కూడబెట్టడానికి మార్గంగా మారుతోంది. భూముల లావాదేవీలు, ప్రభుత్వ కాంట్రాక్టులు, సరఫరా ఆర్డర్లు వంటివి వీరికి సంపద సృష్టించుకోవడానికి ప్రధాన మార్గాలుగా మారుతున్నాయి. ఎన్నికల్లో పోటీ చేయడం కూడా అత్యంత ఖరీదైన వ్యవహారంగా మారింది. ఒక ఎమ్మెల్యే స్థానానికి పోటీ చేయడానికి సాధారణంగా రూ.30 కోట్ల నుంచి 40 కోట్ల వరకు పెట్టుబడి అవసరమవుతుండగా..

పార్లమెంట్ స్థానానికి ఎన్నికల్లో పోటీకి రూ. 50 కోట్ల నుంచి 100 కోట్ల వరకు ఖర్చవుతుందనే అంచనాలు ఉన్నా యి. ఈ మొత్తాన్ని చట్టబద్ధంగా, పారదర్శకమైన ఆదాయ వనరుల ద్వారా సమకూ ర్చుకునే అభ్యర్థులు చాలా తక్కువ. విమర్శకులు చెప్పే దానినిబట్టి.. ఎన్నికల్లో ఖర్చు చేసిన ఈ మొత్తాన్ని అధికారంలోకి వచ్చిన తరువాత తమ నియంత్రణలో ఉండే పాలనా వ్యవస్థల ద్వారా తిరిగి రాబట్టుకుంటున్నారు.

ఇటీవల జరిగిన పరిణామాలు ఈ ధోరణులను మరింత స్పష్టంగా ప్రజల ముం దుకు తీసుకొచ్చాయి. ముఖ్యమంత్రితో ముడిపడి ఉన్న 22- ఏ వ్యవహారం, గతంలో ప్రతిపక్ష నేతలకు సంబంధించిన భూవ్యవహారాలు ఇలాంటి అంశాలు రాజకీయ నాయకుల ఆస్తి లావాదేవీలు ఏ స్థాయిలో జరుగుతున్నాయనేదానిపై చర్చ ను లేవనెత్తాయి. ఒకవర్గం మరొకవర్గం ఆస్తుల కొనుగోళ్లపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తితే, ప్రతిగా గతంలో జరిగిన లావాదేవీలను వెలికితీస్తామని హెచ్చరికలు రావడం సాధారణమైపోయింది.

కాంట్రాక్టుల కేటాయింపు, సరఫరాదారులతో సంబంధాల విషయంలోనూ ఇదే పరిస్థితి కనిపిస్తోంది. ప్రతిపక్షం ఒక ఆరోపణ చేస్తే అధికార పక్షం కూడా ప్రత్యర్థులపై ఆరోపణలు, పాత వ్యవహారాల వివరాలను బయటకు తీస్తుం ది. చివరికి ఇది నిజమైన జవాబుదారీతనానికి దారితీయకుండా, ఒకరిపై ఒకరు చర్య లు తీసుకోకుండా.. ఒకరినొకరు కాపాడుకునే వాతావరణమే ఏర్పడుతోంది.

ఈ పరస్పర అవగాహన తెలుగు రాష్ట్రాలకే పరిమితం కాదు. తమిళనాడులో ఎం జీఆర్ ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న కాలంలో.. జరిగిన సంఘటనలపై బయటకు వచ్చిన కొన్ని చారిత్రక కథనాల ప్రకారం.. పనుల విషయంలో ప్రభుత్వ సానుకూలత కావాలంటే.. ముందుగా ప్రతిపక్ష నేత ఎం కరుణానిధిని కలవాలని సూచించేవారట. మహారాష్ట్రలో కూడా అధికార, ప్రతిపక్ష పార్టీలకు లంచాల రూపంలో అనధికారికంగా చెల్లించాల్సిన శాతాలు చాలా కాలంగా స్థిరంగా ఉన్నాయనే అభిప్రాయం విస్తృతం గా ఉంది.

ప్రభుత్వం మారినప్పుడు ఆ వా టాల శాతం మారవచ్చు. కానీ మొత్తం వ్య వస్థ మాత్రం యధావిధిగా కొనసాగుతుందనే విమర్శ ఉంది. దీనితో వ్యాపారవేత్తలు, కాంట్రాక్టర్లు ఎలాంటి ఇబ్బంది లేకుండా వాళ్ళ వ్యవహారాలను చక్కదిద్దుకునే పరిస్థితి నెలకొంది. అక్కడ అవినీతి అంతరించిపోలేదు. అది కేవలం పునర్విభజన చెందింది. అధికార మార్పుల కారణంగా.. ఉన్నట్టుండి వ్యవస్థలు స్థంభించిపోయే పరిస్థితులు ఉన్న తెలుగు రాష్ట్రాలతో పోల్చితే.. మహారాష్ట్ర ‘ఈజ్ ఆఫ్ డూయింగ్ బిజినెస్’ అంశంలో చాలా మెరుగ్గా  ఉండటానికి ఇలాంటి స్థిరత్వమే ప్రధాన కారణమని పరిశీలకులు చెబు తున్నారు.

ఈ పరిణామాలపై ప్రజల్లో కూడా ఎ లాంటి స్పందన లేకపోవడానికి కారణం.. ఒక రకమైన నిర్లిప్తత. రాజకీయ నాయకుల్లో అత్యధికులు అవినీతిపరులేనని ప్రజలంద రూ భావిస్తున్నారు. రాజకీయ పార్టీల మధ్య ఆరోపణలు, ప్రత్యారోపణలు కేవలం ప్రజా సమస్యల నుంచి దృష్టి మళ్లించే రాజకీయ ఎత్తుగడలుగానే వారు భావిస్తున్నారు. విచారణల వల్ల ఎటువంటి ఉపయోగం ఉంటుం దని వారు భావించడం లేదు. నిరంతరంగా కొత్త అవినీతి వ్యవహారాలు వెలుగులోకి వ స్తాయని ప్రజలెవరూ పెద్దగా ఆశించడం లేదు. ఇందుకు కారణం.. ‘నా వ్యవహారాల జోలికి నువ్వు రాకపోతే.. నీ వ్యవహారల జో లికి నేను రాను’ అనే ఒక నిశ్శబ్ద, అంతర్గత అవగాహన ఏర్పడినట్లుగా పరిస్థితి కనిపిస్తోంది.  ఈ క్రమంలో ప్రభుత్వం, ప్రజలే దీనికి మూల్యం చెల్లించాల్సి వస్తోంది.

ఎన్నికలు వచ్చిన ప్రతిసారీ కొత్త కొత్త హామీలతో రాజకీయ పార్టీలు ప్రజల ముం దుకు వస్తాయి. అయితే వాటిలో ఎన్నింటిని నిజంగా అమలుచేస్తారనే విషయంపై మా త్రం ప్రజల్లో నమ్మకం తగ్గుతోంది. ఓటర్లను అత్యంత సమర్థంగా మభ్యపెట్టగలిగేవారు, ప్రభుత్వ వ్యవస్థ నుంచి అత్యధిక ప్రయోజనాలు రాబట్టుకోగలిగినవారే రాజకీయంగా ఆధిపత్యం కొనసాగిస్తున్నారనే విమర్శ ఉంది.

ప్రజా జీవితం ముందుకు సాగుతూనే ఉంటుంది. మరోవైపు రాజకీయ నాయకు లు ఒకరికి సంబంధించిన సమాచారాన్ని మరొకరు సేకరించుకుంటూ, భవిష్యత్తులో అవసరమైనప్పుడు ఉపయోగించుకునేందు కు పత్రాలు, ఆధారాలను సిద్ధంగా ఉంచుకుంటున్నారు. ఇలాంటి వ్యవస్థ వల్ల కలిగే నష్టం స్పష్టంగా కనపడుతోంది. ప్రాజెక్టులు నిలిచిపోవడం, కాంట్రాక్టుల విలువలు గణనీయంగా పెరగడంతో.. ప్రజల్లో ప్రభుత్వంపై నమ్మకం తగ్గిపోవడం వంటి పరిణామాలకు దారితీస్తున్నాయి. టెండర్లు, భూ కేటాయింపులు, భారీ ప్రభుత్వ కొనుగోళ్లలో పారదర్శ కత లోపిస్తోంది.

అధికారులు, ప్రజాప్రతినిధులు తాము ప్రకటించిన ఆదాయానికి మించి వేగంగా ఆస్తులు కూడబెట్టడం, వాటిని కుటుంబ సభ్యులు లేదా సన్నిహితుల పేర్లపై ఉంచడం వంటి ఆరోపణలు తరచూ వినిపిస్తున్నాయి. ప్రభుత్వం మారిన ప్రతిసారీ గత పాలనలో వచ్చిన అవినీతి ఆరోపణలపై విచారణలు చేపట్టినా.. అవి చాలాసార్లు చట్టపరమైన ముగింపుకు నోచుకోవడం లేదు. కొత్త ప్రభుత్వం తనకు లభించిన అవకాశాలను వినియోగించుకోవడంపై దృష్టి పెడుతుంది. ప్రతిపక్షం కూడా పరిమిత విమర్శలకే పరిమితమవుతోంది.

ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ఈ సమస్యను సమర్థవంతంగా ఎదుర్కొని, పరిస్థితులను పూర్తి గా మార్చగలిగే సత్తా, శక్తి జెన్ జీకి మాత్రమే ఉందనే అభిప్రాయం క్రమంగా బలపడుతోంది. పాత రాజకీయ అనుబంధాలు, ఆశ్రి త పక్షపాత వ్యవస్థలతో తక్కువగా ముడిపడి ఉన్న ఈ జెన్ జీ యువత, డిజిటల్ పారదర్శకతకు ఎక్కువగా అలవాటుపడటంతో.. వ్యవస్థాగత మార్పును డిమాండ్ చేసే స్థితిలో ఉందనే ఆశ వ్యక్తమవుతోంది. సంప్రదాయ రాజకీయ యంత్రాంగాలకు కొంత దూరంగా ఉండటం, ప్రజా డేటాను వినియోగించడంలో నైపుణ్యం కారణంగా.. ఈ తరం రాజకీయ వ్యవస్థలో మార్పును తీసుకువస్తుందనే అభిప్రాయం నెలకొంది.

అయితే ఈ ఆశ నెరవేరాలంటే తరాల మార్పుతో పాటు సంస్థాగత సంస్కరణలు కూడా అవసరం. ప్రభుత్వం చేసే కొనుగోళ్లు, టెండర్లు, భూ లావాదేవీలు, అధికారిక ఆదేశాలకు సంబంధించిన ప్రతి ప్రభుత్వ నిర్ణ యం కూడా ప్రజలకు అందుబాటులో ఉం చాలని పలువురు సూచిస్తున్నారు. సులభంగా అర్థమయ్యే విధంగా, అందరికీ అం దుబాటులో ఉండే డిజిటల్ రూపంలో ఈ సమాచారాన్ని అందిస్తే.. అనుకూల వ్యక్తులకు ప్రయోజనం కల్పించడం, ధరలను కృత్రిమంగా పెంచడం వంటి వాటిని దాచిపెట్టడం కష్టమవుతుంది.

దీనితోపాటు మరో కఠినమైన ప్రతిపాదన కూడా ఉంది. అధికారంలో ఉన్న సమయంలో రాజకీయ నాయ కులు లేదా వారి సన్నిహిత కుటుంబ సభ్యు లు సంపాదించిన ఆస్తుల్లో కనీసం సగం మొత్తాన్ని ప్రజలకు లేదా ప్రభుత్వానికి తిరిగి అప్పగించేలా కొత్త చట్టం తీసుకురావాలని కొందరు ప్రతిపాదిస్తున్నారు.

ఇలాంటి నిబంధన అధికారాన్ని వ్యక్తిగత సంపద సృష్టికి ఉపయోగించాలనే ఉద్దేశంతో రాజకీయాల్లోకి వచ్చే వారిని నిరుత్సా హపరుస్తుందని, నిజాయితీగా ప్రజాసేవ చేయాలనుకునేవారు రాజకీయాల్లోకి వచ్చే అవకాశాన్ని పెంచుతుందని ఆ ప్రతిపాదనకు మద్దతు ఇచ్చేవారు వాదిస్తున్నారు. అయితే ఇవన్నీ ప్రస్తుతానికి ప్రతిపాదనల స్థాయిలోనే ఉన్నాయి.

ఆస్తుల ప్రకటన, అవినీతి నిరోధక చట్టా లు ఉన్నప్పటికీ, సమస్య తీవ్రత ముందు సరిపోవడం లేదు. దర్యాప్తు సంస్థలపై రాజకీయ ఒత్తిళ్లు ఉన్నాయనేది అందరికీ స్పష్టమే. న్యాయ ప్రక్రియ సుదీర్ఘంగా సాగడం మరో సమస్య. బలమైన సంస్థాగత రక్షణలు లేకపోతే, ఎంత మంచి ఉద్దేశంతో రూపొందిం చిన పారదర్శకత నిబంధనలైనా చివరికి కేవలం కాగితాలపైనే మిగిలిపోయే ప్రమా దం ఉంటుంది.

మహారాష్ట్ర, తెలుగు రాష్ట్రాల మధ్య కనిపించే వ్యత్యాసం ఒక కీలక విషయాన్ని సూ చిస్తోంది. అవినీతి ఉందా లేదా అన్నదే కాకుండా, అది ఏ విధంగా వ్యవస్థీకృతమైందన్నది కూడా ఆర్థిక కార్యకలాపాలపై ప్రభా వం చూపుతోంది. అనధికారిక, అంతర్లీనంగా ఉండే అవగాహన  కారణంగా.. వ్యా పారవేత్తలు ఒక రకమైన ముందస్తు అం చనా వేసుకునే అవకాశం చిక్కుతుంది. దీనితో ఆర్థిక కార్యకలాపాలకు తక్కువ అంతరాయాలు కలుగుతాయి. రాజకీయ పోటీ మరింత అనిశ్చితంగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో మా త్రం వ్యాపారానికి సంబంధించిన నష్టాల ప్రమాదంకూడా పెరుగుతుంది.

అయితే ఈ రెండు పరిస్థితులను పరిశీలిస్తే.. ఏ ఒక్కటికూడా ప్రజా ప్రయోజనం కాదన్నది గమనించాల్సిన అంశం. సాధారణ పౌరుడికి ఈ అవినీతి ఆరోపణలు ము గింపు లేనిదిగా కనపడుతుంది.  నాయకులు పరస్పరం ఆరోపణలు చేసుకుంటారు. కొం తకాలం మీడియాలో ఆ అంశాలపై చర్చ జరుగుతుంది. ఆ తరువాత ప్రజల దృష్టి మరో అంశంపైకి మళ్లుతుంది.

అయితే.. అదే సమయంలో తెరవెనుక మాత్రం ఒకరిపై మరొకరు సమాచారాన్ని సేకరించడం కొనసాగుతూనే ఉంటుంది. తదుపరి ఎన్నికలు రాగానే నిజాయితీ, అభివృద్ధి పేరుతో మళ్లీ పరస్పర ఆరోపణలు మొదలవుతాయి. ప్రజలకు ఒకపక్క సందేశాలను చెబుతూనే.. వ్యక్తిగత ప్రయోజనాలను అత్యధికంగా చేజిక్కించుకునే రాజకీయ శైలి కొనసాగుతూనే ఉంటుంది.

ఈ పరిస్థితిని మార్చాలంటే అప్పుడప్పు డు వెలుగులోకి వచ్చే అవినీతి కుంభకోణాలు, లేదా ప్రతిపక్ష ఆరోపణలు మాత్రమే సరిపోవు. వ్యవస్థాగత మార్పులు అవసరం. అవినీతికి అయ్యే ఖర్చును పెంచి, దాని ద్వారా లభించే ప్రయోజనాలను తగ్గించేలా వ్యవస్థను పునర్నిర్మించాలి. ప్రభుత్వంలోని ప్రతి లావాదేవీని బహిర్గతం చేయడం, ఆదాయానికి మించి కూడబెట్టిన ఆస్తులపై కఠిన  చర్యలు తీసుకోవడం, కొత్త తరం రాజకీయాల్లోకి ప్రవేశించేందుకు మరింత అవకా శాలు కల్పించడం వంటి చర్యలు తీసుకుంటే.. క్రమంగా పరిస్థితుల్లో మార్పు రావచ్చు.

అప్పటివరకు మహారాష్ట్ర, తెలుగు రాష్ట్రా ల మధ్య ‘ఈజ్ ఆఫ్ డూయింగ్ బిజినెస్’ (సులభతర వాణిజ్య నిర్వహణ)లో కనిపించే వ్యత్యాసం, రాజకీయ అధికారం, వాణిజ్య ప్రయోజనాలు ఎలా పరస్పరం ముడిపడి ఉన్నాయో మన కండ్ల ముందు కనపడుతూనే ఉంటుంది.

కేవలం వ్యక్తిగత అవినీతి కేసులను బయటపెట్టడం కాదు. అలాంటి కేసులు పుట్టు కొచ్చే పరిస్థితులనే మార్చడమే అసలైన సవాల్. జెన్ జీ ఓటర్లు, నాయకులు స్వల్పకాలిక రాజకీయ ప్రయోజనాల కంటే సంస్థా గత నిజాయితీకి, జవాబుదారీతనానికి ప్రా ధాన్యం ఇస్తే.. ప్రస్తుత వ్యవస్థలో చాలా కాలంగా పనిచేస్తున్న రాజకీయ వర్గాల కంటే భిన్నమైన మార్పుకు వారు దోహదపడే అవకాశం ఉంది. లేకపోతే, అవినీతి ప్రజా జీవి తంలో తప్పించలేని ఒక భాగమనే భావన కొనసాగుతుంది. రాజకీయ వ్యవస్థలోని ప్ర యోజనాలను రాజకీయ నాయకులు అనుభవిస్తూనే ఉంటారు. దాని భారాన్ని మాత్రం సమాజంలోని ప్రజలు మోయాల్సి వస్తుంది.

సి. ఎల్ .రాజం చైర్మన్, విజయక్రాంతి