నిరసనలకు బ్రేక్ పడేనా?

న్యూఢిల్లీ: పండుగల సీజన్‌లో నిరసనల కారణంగా వ్యాపార కార్యకలాపాలకు ఆటంకం కలగకుండా చూడాలంటూ ఢిల్లీ వ్యాపార సంఘాలు సుప్రీంకోర్టు(Supreme Court)ను ఆశ్రయించాయి. రాబోయే రెండు నెలల పాటు నిరసనలపై మధ్యంతర నిషేధం విధించాలని ఢిల్లీ కిరాణా కమిటీ(Delhi Kirana Committee) దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌ను విచారించేందుకు సర్వోన్నత న్యాయస్థానం మంగళవారం అంగీకరించింది. ఈ పిటిషన్‌పై కేంద్ర ప్రభుత్వంతో పాటు ఇతర ప్రతివాదులకు నోటీసులు జారీ చేసింది.

నిరసనల వల్ల ఢిల్లీలో వాణిజ్య కార్యకలాపాలు తీవ్రంగా ప్రభావితమవుతున్నాయని వ్యాపార సంఘాలు(Business associations) పిటిషన్‌లో పేర్కొన్నాయి. ముఖ్యంగా పండుగల సమయంలో దుకాణాలు, వ్యాపార సంస్థలు సక్రమంగా పనిచేయకపోవడంతో వేల కోట్ల రూపాయల మేర నష్టం వాటిల్లుతోందని ఆరోపించాయి. నిరసన ప్రదేశాల పరిసరాల్లో నివసించే ప్రజలు, వ్యాపారులు కూడా ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారని కోర్టు దృష్టికి తీసుకెళ్లాయి.

పిటిషన్‌ను పరిశీలించిన సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. నిరసన తెలిపే హక్కు రాజ్యాంగం కల్పించిన హక్కేనని, అదే సమయంలో జీవనోపాధి పొందడం, వ్యాపారం చేసుకోవడం కూడా ప్రాథమిక హక్కుల(Fundamental Rights) పరిధిలోకి వస్తాయని స్పష్టం చేసింది. ఒక వర్గం నిరసన తెలిపే హక్కును వినియోగించుకుంటున్నప్పుడు ఇతరుల హక్కులకు భంగం కలగకూడదని అభిప్రాయపడింది.

నిరసనల పేరుతో బహిరంగ ప్రదేశాలను నిరవధికంగా ఆక్రమించుకోవడం సమంజసం కాదని పేర్కొంది. నిరసనలకు పిలుపునిచ్చిన అన్ని సంస్థలను ఈ కేసులో ప్రతివాదులుగా చేర్చాలని పిటిషనర్లను ఆదేశించింది. సంబంధిత సంస్థలన్నీ విచారణలో భాగం కాకపోతే సమస్యపై సమగ్రంగా నిర్ణయం తీసుకోవడం కష్టమవుతుందని అభిప్రాయపడింది.

నిరసన ప్రదేశం చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల్లో సుమారు 50 లక్షల మంది నివసిస్తున్నారని వ్యాపార సంఘాలు గతంలో కోర్టుకు వివరించాయి. నిరసనల ప్రభావంతో కన్నాట్ ప్లేస్ వంటి ప్రధాన వాణిజ్య ప్రాంతాల్లో దుకాణాలు మూతపడుతున్నాయని, వాణిజ్య కార్యకలాపాలు నిలిచిపోతున్నాయని పేర్కొన్నాయి. అంతేకాకుండా ఆందోళనల సమయంలో సామూహిక నిర్బంధాలు, పోలీసుల కఠిన చర్యలు, మెట్రో స్టేషన్ల మూసివేత, ఇంటర్నెట్ సేవల నిలిపివేత వంటి అంశాలను కూడా పిటిషన్‌లో ప్రస్తావించాయి.

అనుమతులు లేకుండా జరిగే నిరసనలు ప్రజల సాధారణ జీవనానికి, వ్యాపార కార్యకలాపాలకు ఆటంకం కలిగిస్తాయని కేంద్ర ప్రభుత్వం వ్యాపారుల ఆందోళనలకు మద్దతు తెలిపింది. మొత్తానికి నిరసన తెలిపే హక్కు, వ్యాపారం చేసుకునే హక్కు మధ్య సమతుల్యత ఎలా ఉండాలనే అంశం ఈ పిటిషన్‌తో మరోసారి చర్చకు వచ్చింది. సుప్రీంకోర్టు తదుపరి విచారణలో ఎలాంటి అభిప్రాయాలు వ్యక్తం చేస్తుందన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది.